Sunday, February 19, 2017

Từ Fukushima tới Formosa: 10 Bài học từ Fukushima

Từ Fukushima tới Formosa: 10 Bài học từ Fukushima

19/02/2017  *  Thục Quyên

Đã có nhiều lời kêu gọi giúp đỡ đồng bào đang lâm nạn nơi quê nhà. 

Nhóm Save VietNam's Nature chúng tôi xin có một lời kêu gọi rất cụ thể

- Hãy lấy thì giờ đọc và suy nghĩ về quyển sách nhỏ này, mà với sự cao thượng và lòng từ tâm, người dân Nhật Bản trong khi còn đang hứng chịu hậu qủa của thảm họa hạt nhân tại Nhà máy điện Fukushima Daiichi, đã chủ động nghĩ tới chia sẻ những kinh nghiệm đau thương và hướng dẫn người dân các nước khác có những biện pháp giảm thiểu và phòng ngừa những tình trạng khổ đau tương tự.

- Hãy chuyển cho tất cả những người mình quen, đừng nghĩ rằng họ không quan tâm. Hãy khuyên họ nên quan tâm. Những người trẻ không đọc được tiếng Việt có thể vào đọc tiếng Anh, Pháp,..v.v...tại Link  

- Hãy khuyến khích và giúp đỡ những người/ nhóm tại VN in ra và phát cho những người không quen hay không dùng Internet.
Chính tất cả những người dân Việt, trong nước hay hải ngoại, cần phải gấp rút học hỏi phương cách cũng như luật lệ quốc tế để đề phòng thảm họa, giảm thiểu rủi ro, 
và quyền cũng như cách thức tự bảo vệ khi thảm họa xảy ra
  

18/02/2017 - Hợp lực với Ủy Ban Xuất Bản Tập Sách Fukushima, nhóm Save VietNam's Nature chúng tôi vừa hoàn tất bản dịch tiếng Việt tập sách nhỏ 
"10 Bài học từ Fukushima" và đã đưa lên trang mạng

http://fukushimalessons. jp/en-booklet.html

Sách có thể đọc hoặc tải xuống miễn phí tại
http://fukushimalessons.jp/ assets/content/doc/ Fukushima10Lessons_VNA.pdf


H1 - Hình bìa Tập sách

Ngày 11 tháng 3 sắp tới (2017) là tròn 6 năm thảm họa hạt nhân tại nhà máy điện nguyên tử Fukushima Daiichi, và mặc dù Tập đoàn điện lực Tokyo (TEPCO) cố gắng đưa tin để gây cảm tưởng mọi thứ đang trong tầm kiểm soát, họ không dám phủ nhận sự thật là không có cách nào để tìm được những thanh nhiên liệu hạt nhân đã tan chảy vẫn còn đang phát phóng xạ. Không những con người không thể đến gần nơi này, mà tất cả những con robot đưa vào để quan sát, tìm hiểu tình trạng, đều bị "chết" vì lượng phóng xạ quá  mạnh làm hỏng các bộ phận điện tử.

Ngày lại ngày, đã gần 6 năm qua và chưa biết đến bao giờ mới chấm dứt, lượng nước khổng lồ nhiễm phóng xạ sau khi được phun vào làm mát các lò phản ứng vẫn tiếp tục rò rỉ vào Thái Bình Dương. Có nghĩa là thảm họa hạt nhân tuy bị cầm lại phần nào, vẫn âm ỉ tiếp tục giữa một khu vực cấm, có bán kính khoảng 20 cây số quanh nhà máy, nay đã trở thành một "vùng đất ma". Tình trạng bấp bênh vì sự tháo gỡ những nhà máy tại Fukushima không khả thi, nên mỗi trận động đất, mỗi ngọn sóng thần, đều có thể khơi mào cho một thảm họa hạt nhân mới.
 
Nạn nhân Formosa có thể học hỏi kinh nghiệm đối phó thảm họa từ những nạn nhân Fukushima

Tập sách "10 Bài học từ Fukushima" là một thông điệp của người dân Nhật Bản gửi tới mọi người trên thế giới để chia sẻ, không chỉ về những sự kiện liên quan đến thảm họa hạt nhân và mức độ nghiêm trọng, mà tập trung đặc biệt vào những vấn đề các cộng đồng địa phương phải đối mặt, những vấn đề phức tạp nẩy sinh từ một thảm họa môi trường cho người dân, và bổn phận cùng phương cách để người dân có thể bảo vệ sự sống cũng như quyền lợi của mình và gia đình mình. Thí dụ trong tập sách có các chương sau đây trình bày về những điểm:
 
- Đừng cả tin những huyền thoại về an toàn để bị lừa bởi lời tuyên truyền của những thế lực kinh tế.
- Tiếp cận thông tin và lưu giữ hồ sơ là những việc vô cùng quan trọng 
- Nạn nhân thảm họa có quyền được khảo sát sức khỏe toàn diện và được thông tin 
- Để bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ công nghiệp nông, lâm và ngư sản người dân phải được tham gia vào công tác đo lường mức độ ô nhiễm 
- Công bố thông tin, không được ém nhẹm. 
- Không thể coi là đã kiểm soát thảm họa hoàn toàn nếu người dân/ công nhân chưa được  điều trị và chăm sóc sức khỏe tối đa 
- Tái thiết cuộc sống hàng ngày và xây dựng lại cộng đồng cho / và cùng những nạn nhân là điều cần thiết
- Kêu gọi sự hợp tác của các nạn nhân thảm họa trong việc ban hành và thực thi những luật pháp được lập ra để bảo vệ họ  
- Chính người đóng thuế của một quốc gia đang phải gánh chịu những chi phí sửa chữa và bồi thường khi một thảm họa xảy ra, nên dân chúng cần phải chú ý và kiểm soát những quyết định của chính phủ.
 
Ngoài ra, theo quan điểm nhân quyền, con người có những quyền cơ bản, và các xã hội nơi họ sinh sống được hình thành dựa theo những giá trị phổ quát : đó là quyền sống an toàn, quyền được có sức khỏe, quyền được biết và được tham gia, cũng như quyền đòi hỏi được thông tin và được bảo vệ.

Theo quan điểm giảm thiểu rủi ro, những khung hành động phối hợp sự giảm thiểu rủi ro thảm họa vào các chương trình phát triển của mỗi quốc gia, được quốc tế công nhận, và nhiều văn kiện quốc tế đã được ký kết. 
 
Với tập sách nhỏ này, Ủy Ban Xuất Bản Tập Sách Fukushima và nhóm Save VietNam's Nature chúng tôi mong muốn giới thiệu đến người dân Việt một số phương cách cũng như luật lệ quốc tế để đề phòng thảm họa, giảm thiểu rủi ro, và quyền cũng như cách thức tự bảo vệ khi thảm họa xảy ra. 

Tuesday, January 24, 2017

NGHỊCH LÝ NHÀ KHOA HỌC KIẾN NGHỊ GIẢM - CHÍNH PHỦ PHÊ DUYỆT TĂNG.



LOẠT BÀI VỀ NHIỆT ĐIỆN - Kỳ II:
NGHỊCH LÝ NHÀ KHOA HỌC KIẾN NGHỊ GIẢM - CHÍNH PHỦ PHÊ DUYỆT TĂNG.
TRONG KHI CÁC NHÀ KHOA HỌC LÊN TIẾNG KIẾN NGHỊ DỪNG CÁC DỰ ÁN NHIỆT ĐIỆN LẠI, THÌ QUY HOẠC QUỐC GIA PHÊ DUYỆT THÊM 80 NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN NỮA, TRONG ĐÓ BAO GỒM 40 NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN THAN!
Liên minh Năng lượng bền vững Việt Nam (VSEA) và Liên minh Phòng chống Bệnh Không Lây nhiễm Việt Nam (NCDs-VN) vừa đưa ra 10 kiến nghị giúp Việt Nam giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường do nhiệt điện than nhằm ngăn chặn sự gia tăng gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế tại các khu dân cư quanh khu vực nhà máy nhiệt điện than.
Kiến nghị này được đưa ra sau khi Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh ban hành chỉ thị số 11/CT-BCT ngày 19/10/2016 về việc bảo vệ môi trường trong toàn ngành công thương.
Theo hai đơn vị này, các nhà máy nhiệt điện than hiện chiếm khoảng 50% trong nhóm các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường hoặc có những tồn tại trong chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường cần giám sát đặc biệt theo chỉ thị nêu trên.
Trong hai năm qua, VSEA đã thực hiện nhiều nghiên cứu liên quan đến các tác động môi trường, xã hội và sức khỏe của cộng đồng từ hoạt động khai thác than và nhiệt điện than. Báo cáo tổng hợp về tác động môi trường và xã hội của than và nhà máy nhiệt điện than tại Việt Nam của VSEA chỉ ra rằng các nhà máy Hải Phòng I&II, Quảng Ninh, Thái Bình I&II, Mạo Khê, Vĩnh Tân II, Vũng Áng I &II, và Duyên Hải I đang là nguồn gây ô nhiễm không khí, nước và ảnh hưởng tới sinh kế của người dân địa phương.
Các cộng đồng dân cư xung quanh các nhà máy nhiệt điện than đang phải đối mặt hàng ngày với những lo lắng về ô nhiễm môi trường sống, ảnh hưởng tới sinh kế, thậm chí bức xúc khiếu kiện. Ngoài ra, chính quyền và người dân địa phương không được cung cấp đầy đủ thông tin về các tác động môi trường và kế hoạch quản lý môi trường của các nhà máy. Chính quyền, các tổ chức xã hội và người dân không thể tham gia giám sát việc thực hiện kế hoạch bảo vệ môi trường của các dự án này.
Theo VSEA, hơn 20 nhà máy nhiệt điện than đang vận hành đã cho thấy mối nguy hiện hữu cho môi trường, sức khỏe của người dân và gây áp lực cho các nhà quản lý. Mối lo này sẽ còn lớn hơn nữa nếu có thêm khoảng 40 nhà máy nhiệt điện than trong Quy hoạch điện VII Điều chỉnh được xây dựng trên cả nước vào năm 2030. Cũng theo quy hoạch, vào năm 2030 tại đồng bằng sông Cửu Long, nơi vốn đang chịu tổn thương nặng nề do biến đổi khí hậu và tác động của việc dùng nước trên thượng nguồn, sẽ có tới 14 nhà máy nhiệt điện than với tổng công suất lắp đặt hơn 18,000 MW.
"Đây sẽ là hiểm họa khôn lường cho hệ sinh thái nước và nguồn lợi thủy sản của khu vực này", VSEA nhấn mạnh.
VSEA và NCDs-VN cho biết, họ ủng hộ yêu cầu của Bộ trưởng Công Thương về các biện pháp quản lý tro xỉ và hoàn thiện hệ thống quan trắc tự động mà các chủ đầu tư dự án nhiệt điện than phải tuân thủ. Giám sát và tăng cường quản lý đặc biệt các nhà máy nhiệt điện than đang vận hành là một bước đi kịp thời và cần thiết. Tuy nhiên, đây mới chỉ là giải pháp tình thế để khắc phục hậu quả.
Để tránh rủi ro ô nhiễm gây tổn hại cho sức khỏe người dân, 2 tổ chức này đã nêu ra một loạt kiến nghị, trong đó kiến nghị được đưa ra hàng đầu là Chính phủ cần xem xét, đánh giá lại một cách cẩn trọng Quy hoạch điện VII điều chỉnh theo nguyên tắc không đánh đổi môi trường và sức khỏe cộng đồng lấy dự án, giảm thiểu sự phụ thuộc vào nhiệt điện than và tham vấn rộng rãi với các bên liên quan để huy động các sáng kiến, giải pháp phát triển hiệu quả, bền vững.
Chính phủ dừng các dự án nhiệt điện than trong quy hoạch chưa xây dựng để xem xét kỹ lưỡng hiệu quả lợi ích và tác động, tổn thất đối với toàn xã hội và nền kinh tế.
Bộ Công Thương và Bộ Tài nguyên Môi trường công bố các chỉ số vượt Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về ô nhiễm môi trường của từng nhà máy cụ thể để đảm bảo minh bạch thông tin và giám sát hiệu quả; thành lập đường dây nóng để tiếp nhận và phản hồi thông tin của công dân về việc thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường đối với nhiệt điện nói riêng và các vấn đề nóng về ô nhiễm môi trường nói chung của cả nước.
Nếu các công ty nhiệt điện than có tên trong danh sách giám sát đặc biệt của Bộ Công Thương tiếp tục không tuân thủ pháp luật về bảo vệ môi trường và các yêu cầu đưa ra trong chỉ thị của bộ này, cần yêu cầu dừng vận hành nhà máy và không được phép tham gia đầu tư các dự án mới.
Trước đó, cùng với việc ban hành Chỉ thị 11, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đã có nhiều phát biểu liên quan đến vấn đề ô nhiễm môi trường thể hiện sự quyết tâm của Bộ Công Thương. Ông cho rằng, vấn đề môi trường quá cấp bách cần hành động ngay, bởi "mẹ thiên nhiên" đã nổi giận và không ai được phép chần chừ. Đồng thời, khẳng định, sẽ kiên quyết đóng cửa những nhà máy, dự án nào có kết luận gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh.
Xem thêm chi tiết về quy hoạch điện 7 Quốc gia tính tới năm 2030 tại:
https://www.facebook.com/greentreesVN/posts/291018581301374
Nhiệt điện Vĩnh Tân 1: Hiểm họa về Bùn Xám - Vĩnh Tân chỉ là 1 trong số 20 nhà máy nhiệt điện đã đi vào hoạt động tại Việt Nam.
http://www.thesaigontimes.vn/…/Nhiet-dien-chay-than-hiem-ho…
Theo quy hoạch quốc gia, sắp tới cả nước sẽ có thêm 40 nhà máy nhiệt điện đốt than như Nhiệt điện Vĩnh Tân ra đời.
Chất thải rắn từ nhiệt điện đốt than - chưa có cách xử lý!
http://www.baomoi.com/lo-ngay-ngay-o-nhiem-c…/c/20756117.epi
Like
Comment

QUY HOẠCH NHIỆT ĐIỆN TỚI 2030 - NỖI KINH HOÀNG CỦA MÔI TRƯỜNG SỐNG!


LOẠT BÀI VỀ NHIỆT ĐIỆN - Kỳ I:
QUY HOẠCH NHIỆT ĐIỆN TỚI 2030 - NỖI KINH HOÀNG CỦA MÔI TRƯỜNG SỐNG!
- Từ năm 2016 đến năm 2030, Việt Nam sẽ có thêm 80 nhà máy* nhiệt điện, với tổng công suất 45.895MW
Riêng Vũng Áng sẽ có thêm 9 tổ máy, với công suất 4.100MW.
Ai cũng biết nhiệt điện, đặc biệt là nhiệt điện đốt than nguy hại như thế nào đối với môi trường không khí, cũng như môi trường nước, môi trường đất của một quốc gia. Chính vì vậy đa phần các quốc gia hiện nay đã và đang giảm thiểu số lượng các nhà máy nhiệt điện và tăng tỷ trọng các nhà máy điện tái tạo trong quy hoạch tổng thể.
Vậy, với Việt Nam thì sao? Chúng ta quy hoạch gì cho chính tương lai của chúng ta?
Ngày 18/3/2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ký phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020, xét đến 2030 (gọi tắt là quy hoạch điện 7). Theo đó, từ năm 2016 tới năm 2030, cả nước sẽ có thêm 80 nhà máy nhiệt điện, tổng công suất thiết kế lên tới 45.895MW – chiếm tỷ trọng 48% trong tổng số 96.062MW công suất phát điện được phê duyệt. Trong khi đó tính đến 2030, tổng công suất dành cho năng lượng tái tạo (đã bao gồm cả thủy điện nhỏ, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, …) chỉ là 25.727MW, chiếm 27% tổng công suất phát điện. Như vậy, trong quy hoạch dài hạn của quốc gia tới năm 2030, 73% nguồn năng lượng phục vụ cho nhu cầu cả nước sẽ đến từ nhiệt điện và các nguồn không tái tạo khác.
Đặc biệt, riêng tại khu vực Vũng Áng, sẽ có thêm 9 nhà máy* đi vào hoạt động từ năm 2016 (chưa kể các nhà máy đã hoạt động từ 2015 trở về trước).
Đây là một bản quy hoạch kinh hoàng cho môi trường Việt Nam, khi trung bình, cứ mỗi năm sẽ có thêm 5,33 nhà máy* nhiệt điện ra đời.
Để các bạn dễ hình dung, thì so sánh với nhiệt điện Vũng Áng 1 lớn nhất Việt Nam, công suất 1,200MW, thì từ năm 2016 tới 2030 chúng ta sẽ có thêm hơn 38 nhà máy nhiệt điện Vũng Áng 1 nữa được xả khói trên khắp cả nước.
Một con số khủng khiếp với môi trường sống, và tương lai của chúng ta!
(*): Nhà máy: Bao gồm các nhà máy riêng lẻ và các nhà máy cùng tên nhưng được đầu tư theo nhiều giai đoạn.
Những bạn nào chưa hiểu rõ lắm về nhiệt điện có thể xem thêm bài này nhé!
LikeShow more reactions
Comment

Friday, January 6, 2017

Từ Chernobyl đến Fomosa

Le Dung
7 hrs
Từ Chernobyl đến Fomosa
1 giờ 23 phút 58 giây ngày 26 tháng 4 năm 1986, thảm họa công nghệ khủng khiếp nhất TK 20 đã xảy ra, khi một loạt các vụ nổ đã phá hủy lò phản ứng số 4 của nhà máy điện hạt nhân Chernobyl. Thế chiến thứ 2 xóa sổ 619 ngôi làng của Belarus thì thảm họa này đã xóa sổ 485 ngôi làng và khu dân cư, 70 ngôi làng bị xóa sổ vĩnh viễn, 70% lượng phóng xạ rơi vào lãnh thổ. ¼ dân số của nước này thiệt mạng trong chiến tranh, và giờ đây 1/5 dân số, với 2,1 triệu người trong đó có 700 ngàn trẻ em, sống trong vùng đất nhiễm chất phóng xạ. Một số vùng, tỷ lệ chết cao hơn tỷ lệ sinh 20%. Số người bị ung thư, chậm phát triển trí tuệ, mắc các bệnh về thần kinh và đột biến gien tăng lên từng năm.
1. CÂU CHUYỆN SAU 10 NĂM XẢY RA THẢM HỌA
“Chu kì bán rã của Uranium 238 là 1 tỉ năm. Với Thorium, phải mất 14 tỷ năm”.
“Những con chó đói chạy quanh đây cho đến lúc chúng kiệt sức mà chết. Những con mèo đói đến nỗi chúng ăn thịt cả mèo con”. “Tôi đến nghĩa trang. Mẹ tôi nằm ở đó. Đứa con nhỏ của tôi nằm ở đó. Ngay khi chúng tôi đưa con bé đến nghĩa trang, mặt trời hiện ra từ những đám mây. Mặt trời chiếu sáng lấp lánh. Cứ như có tiếng nói cất lên. Cô nên đến và đào con bé lên. Chồng tôi cũng có mặt ở đó. Tôi ngồi đó với mọi người. Tôi thở dài. Có thể nói chuyện với người chết như người sống. Tôi có thể nghe thấy người này, người kia nói. Khi cô đơn…”
“Chim cúc cu đang hót, chim ác là kêu ríu rít, những con hoãng chạy nhảy. Ai biết chúng có sinh nở không? Một sáng tôi nhìn ra vườn nhà, thấy những con lợn lòi đang bới đất. Các bà có thể tổ chức tái định cư cho con người, nhưng với lợn lòi thì không. Nước không chịu tuân theo đường biên giới đâu, nước chảy trên bề mặt trái đất và chảy trong lòng đất”.
“Có một điều tôi không biết là, con người ta có linh hồn hay không? Linh hồn kiểu gì? Làm thế nào tất cả những linh hồn tụ về thế giới bên kia được? Ông tôi hấp hối 2 ngày rồi chết, tôi nấp sau bếp và đợi: Linh hồn sẽ bay ra khỏi cơ thể ông tôi như thế nào? Tôi đi vắt sữa bò - tôi trở về, gọi ông thấy ông nằm đó, mắt mở trừng trừng. Hồn ông đã lìa khỏi xác. Mai kia ở cõi khác, chúng tôi sẽ gặp lại nhau bằng cách nào đây?”
“Chất phóng xạ, nó trông như thế nào? Một số người nói nó không màu, không mùi, một số người khác nói chúng màu đen. Nhưng nếu nó không có màu thì nó cũng giống Chúa. Chúa ở khắp mọi nơi, nhưng đâu thể nhìn thấy Ngài. Những trái táo lủng lẳng trong vườn, lá ở trên cây, khoai tây ngoài cánh đồng.” Chất phóng xạ ở đâu?
“Chúng tôi mất hai quê hương cùng một lúc. Tajikistan và Liên bang Xô viết. Tại sao chúng tôi lại đến mảnh đất này? Bởi vì ở đây không ai dồn đuổi chúng tôi hết. Không ai đá chúng tôi ra khỏi mảnh đất này. Giờ đây mảnh đất này chẳng thuộc về ai hết. Chúa đã lấy lại nó. Người ta bỏ đi khỏi đây cả rồi”
“Chúng tôi đã từng có quê hương, nhưng bây giờ quê hương ấy không còn nữa. Tôi là ai ư? Mẹ tôi là người Ukraina, cha tôi là người Nga. Tôi sinh ra và lớn lên ở Kyrgyzstan, tôi kết hôn với một người Tatar. Vậy các con tôi thuộc dân tộc nào? Chúng là người nước nào? Chúng tôi là người Xô viết! Nhưng đất nước đó - nơi tôi sinh ra - không còn tồn tại nữa. Bây giờ chúng tôi như những con dơi. Tôi có 5 đứa con. Đứa lớn nhất học lớp 8, đứa út học mẫu giáo. Tôi đưa chúng đến đây. Tổ quốc chúng tôi không còn tồn tại nữa, nhưng chúng tôi vẫn còn đây. Chernobyl là nhà chúng tôi, là Tổ quốc của chúng tôi.”
“Tôi chạy trốn khỏi thế giới này. Tôi đã quên cuộc đời mình. Có lẽ đã mang kiếp con người thì không thể nào hạnh phúc được. Tôi sống cũng được mà chết cũng chẳng sao, điều đó không quan trọng. Đời người cũng giống như cỏ dại thôi: Xanh tươi, rồi khô héo, và trở thành mồi cho lửa. Cái Ác không có thực. Đó chỉ là tình trạng thiếu vắng cái Thiện, giống như bóng tối đơn giản là tình trạng thiếu ánh sáng mà thôi.”
“Tôi nhớ những ngôi mộ chung không được ai chăm sóc - một tấm bia đá nứt toác có tên người đàn ông: đội trưởng, thượng úy… và sau đó là những cột chữ dài như những bài thơ - tên của các binh nhì. Xung quanh đó, những cây bàng, tầm ma, cỏ chân ngỗng mọc đầy”
“Họ phẫu thuật để tạo hậu môn cho con tôi. Họ tạo âm đạo cho nó. Sau cuộc phẫu thuật gần đây nhất, đường tiết niệu của con bé hỏng hoàn toàn. Con toi còn nhỏ, chưa hiểu gì, nhưng một ngày nào đó nếu còn sống nó sẽ hỏi chúng tôi: tái sao nó không thể yêu một người đàn ông? Tại sao nó không thể có con? Tại sao điều thậm chí không xảy ra với con bướm lại xảy ra với nó? Tại sao những con chim không bị như vậy mà nó lại bị? Tôi muốn có giấy xác nhận - để nó biết - khi nó lớn lên- nó biết đó không phải lỗi của chồng tôi, không phải lỗi của tôi, tình yêu của chúng tôi không có lỗi.
Tôi nhìn người phụ nữ mang thai bằng cái nhìn kỳ cục nhất. Ngạc nhiên, Hoảng sợ, ghen tỵ và vui mừng, thậm chí cả cảm giác muốn trả thù. Một lần tôi ý thức được rằng mình nhìn con chó đang mang thai của nhà hàng xóm theo đúng cách đó - nhìn con chim trong tổ của nó cũng theo cách đó…
Con gái tôi…”
“Bà ta mang theo con nhỏ mới được 1 tháng tuổi, và họ di chuyển qua một đầm lầy trong khi khắp nơi đều có lính Đức. Đứa bé khóc. Nó có thể khiến họ bị lộ. Và người mẹ đã bóp chết đứa bé. Bà ta kể bằng giọng vô cảm như thể người làm chuyện đó không phải là bà, còn đứa trẻ không phải con bà. Tôi cứ nghĩ đội du kích vượt qua vòng vây vì đứa trẻ đó, để cứu nó. Ấy vậy mà để cứu mạng sống của những con người khỏe mạnh, họ đã bóp cổ đứa bé ấy. Vậy thì cuộc sống có ý nghĩa gì?”
2. FOMOSA
Thật sai lầm khi bạn nghĩ, gắn với biển miền Trung chỉ có người đi khơi đi lộng và buôn bán du lịch. Ở đó đất hẹp và dài, nơi hẹp nhất mặt cắt ngang chưa đến 40km. Để dễ hình dung, nếu bây giờ có thảm họa xảy ra với lúa gạo, ai là người bị ảnh hưởng? Đó là NHỮNG NGƯỜI DÙNG GẠO ĐỂ NẤU THÀNH CƠM.
Biển miền Trung cũng thế. Đó là những người sống nhờ vào biển. Giờ đây không ai chết đói như năm 45 đâu, dù nghèo đến mấy, ít ra họ cũng dự trữ được vài yến gạo cho mùa đông. Nhưng biển cho sản vật giá rẻ. Vào mùa cá, bạn có thể mua cả yến cá nục khoảng 100 đến 300 ngàn, tương đương từ 15 đến 40 gói bột canh. Một gia đình nghèo chỉ mất 10 ngàn có thể ăn ngon với cá biển trong ngày. Với số tiền đó, họ có thể mua phơi khô và dự trữ trong mùa đông và ngày giáp hạt.
Giờ đây, với số tiền đó, họ chỉ đủ mua 1kg cá nước ngọt. Họ đâu chỉ ăn trong một ngày? Một kg cá biển vào mùa cá có giá bằng một gói bột canh. Họ sẽ ăn gì với gạo đã nấu thành cơm?
Sau biển đến lũ lụt. Người nghèo không thuộc diện đền bù, không gắn với nghề biển, mới thực sự là những người lâm vào cảnh khốn cùng nhất.
Krishnamurti có nói trong Dòng sông thanh tẩy, “Dòng sông là dòng nước chảy ở giữa. Nó đi qua làng mạc phố thị và người ta ném mọi sự xuống nó. Sông bị ô nhiễm, rác rưởi và nước cống tuôn xuống mình, nhưng chỉ ít dặm sau, sông tự mình thanh tẩy. Trong dòng sông đó mọi sự sinh sống, cá lội bên dưới và con người uống nước bên trên. Dòng sông đó. Đằng sau nó là áp suất lớn lao của nước, và dòng sông đó chính là diễn tiến tự thanh tẩy.”
Sông lớn đến thế, cũng trở nên quá bé nhỏ và bị biển nuốt trôi. Vậy biển lớn đến thế, ai đã có thể nuốt trôi được nó?
Khi người dân trút sự giận dữ của mình vào một nhà máy - vật vô tri vô giác - không phải họ không hiểu đó là vật vô tri. Vật vô tri không có lỗi. Không nham hiểm. Không vô cảm. Không ác độc. Mà vì. Cũng như Chernobyl, họ không thể làm gì khác hơn với những ai đã tạo ra nó. Và không biết đến bao giờ nó mới kết thúc.
Hà Tĩnh vốn là đất danh hương. Nơi đây sản sinh ra quá nhiều dòng họ, nhiều con người tài ba lỗi lạc, có nhiều cống hiến trên nhiều lĩnh vực của con người và cuộc sống. Nhưng thật khó để nó có thể hội tụ được trong một con người có vị thế, có hiếu nghĩa vẹn toàn như anh. Anh sông đỏ.
Nếu bạn không sinh ra và lớn lên ở gần biển, không gắn với biển, tôi dám cá rằng bạn không thể phân biệt được đâu là lưng, đâu là bụng của con cá Thờn Bơn.
Nó có hai mắt mọc cùng một bên. Thông thường chúng được che phủ trong bùn. Khi cần chúng có thể đổi màu. Nhìn mũm mỉm. Trơn. Láng. Nhờn nhợt và vô cảm. Như anh.
3. CUỘC SỐNG CÓ Ý NGHĨA GÌ?
Political Affairs đã bình luận “ Có lẽ không phải cuộc cải tổ của Gorbachev. Chernobyl mới chính là nguyên nhân thực sự dẫn đến sự sụp đổ của Liên bang Xô viết”. Lời bình được in trên bìa 4 của “Lời nguyện cầu từ Chernobyl”.
Tôi không bao giờ muốn đến với nỗi buồn. Tôi cũng không bao giờ nghĩ rằng mình nên đọc cái buồn vào những ngày cuối năm. Sách bà tôi biết, nó luôn buồn, bà Svetlana ạ. Nhưng cái đáng sợ nhất, đó không phải là nỗi buồn được tạo dựng, mà là nỗi buồn đang tồn tại, dù bên trong nỗi buồn đã chết. Như tượng nhà mồ ở Tây Nguyên, như nghĩa trang Trường Sơn, Đường 9. Dẫu biết rằng họ đã chết, đã qua đi, đã lâu.
Nếu bạn đến vào một trưa nắng, đi theo hội đoàn, sự sống và cỏ cây sẽ làm che mờ đi. Nhưng bạn sẽ không bao giờ cầm lòng được, khi nhìn thấy hàng vạn ngôi mộ có tên và không có tên nằm san sát bên nhau trong một chiều chạng vạng.
“Vậy thì cuộc sống có ý nghĩa gì?”
*) Các trích đoạn trong " ..." được lấy từ "Lời nguyện cầu từ Chernobyl" của Svetlana Alexievich.

Friday, December 9, 2016

Tuyên bố từ bỏ điện hạt nhân chưa đủ!

Tuyên bố từ bỏ điện hạt nhân chưa đủ

http://danlambaovn.blogspot.com.au/2016/12/tuyen-bo-tu-bo-ien-hat-nhan-chua-u.html#more
















Tôi đã không vui mừng như GS Nguyễn Khắc Nhẫn (1), GS Michiko Yoshii (2), nhà văn Inrasara, là những người tôi vô cùng qúi mến, khi họ chia sẻ với tôi, từ tin đồn rồi cho tới tin chính thức là nhà nước Việt Nam ngưng dự án điện hạt nhân.

Có thể hiểu được sự vui mừng của họ. Tạm mừng, như anh Inrasara nói. Viễn ảnh một Tcherfunith (Tchernobyl, Fukushima, Ninh Thuận) (3) thê thảm bi đát cho dân tộc Chàm tại Việt Nam, nếu bây giờ vì bất cứ lý do gì không còn kề cổ thì cũng đem tới một thở phào nhẹ nhõm. Còn GS Nguyễn Khắc Nhẫn với một đời kinh nghiệm trong ngành, cặm cụi suốt 13 năm viết hơn 60 bài về điện hạt nhân và năng lượng tái tạo để mong gióng chuông, chỉ cho Việt Nam tránh con đường chết, theo con đường sống, thì làm sao không hạnh phúc khi nghe nhà cầm quyền quyết định ngưng không đẩy dân tộc xuống hố diệt vong?

Nhưng tương lai không đơn giản theo một lời tuyên bố. Sống còn hay không là tùy thuộc ở sự hiểu biết và quan tâm của chúng ta, mọi người Việt trong và ngoài nước. Vì sự dốt nát, thiếu hiểu biết, thiển cận của mình, chính là sức mạnh của kẻ khác.

Nhận diện những điểm tích cực:

Tháng 11/ 2009 khi Quốc hội Việt Nam đồng thuận với chính phủ Nguyễn tấn Dũng về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận, thì cũng đã có hơn 20% phiếu chống. Tuy không đủ lực để ngăn cản, nhưng những dân biểu bỏ phiếu chống là những người đã có hiểu biết và tinh thần trách nhiệm. Lần này, khi bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh thừa ủy quyền của thủ tướng Nguyễn xuân Phúc trình bày xin dừng thực hiện dự án này, thì nghị quyết đã được thông qua chiều ngày 22/11/2016 với 92% phiếu thuận.

Tuy Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Bộ trường Mai Tiến Dũng, khẳng định "công nghệ hạt nhân của Nga và Nhật Bản đều tiên tiến nhất hiện nay" và việc dừng dự án không hề vì lý do công nghệ và an toàn, mà do tình hình phát triển kinh tế thay đổi so với thời điểm quyết định đầu tư, nhưng một cuộc phỏng vấn hành lang Quốc hội ông Lê Hồng Tĩnh (4) (Phó chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường) cho người dân lần này có chút hy vọng là những đại biểu dân cử đã không chỉ nhắm mắt nghe lời nhà cầm quyền mà đã chịu khó học hỏi để có thêm hiểu biết. Ông L.H.Tĩnh đã nhấn mạnh vấn đề xử lý chất thải là một bài toán hắc búa chưa/ không có giải pháp cho mọi quốc gia phát hành điện hạt nhân trên thế giới và đồng thời ông cũng đã nhắc tới cách tính xảo trá của ngành công nghiệp hạt nhân, khi họ không nhắc tới phí tổn tháo gỡ các nhà máy sau quá trình sử dụng và phí tổn quản lý chất thải, để có thể rêu rao láo lếu về lợi điểm kinh tế.(5)

Thứ trưởng Công thương Hoàng Quốc Vượng cũng đã thành thật nhìn nhận "qua việc này chúng ta cũng có bài học sâu sắc, làm sao nâng cao trình độ cán bộ nhất là cán bộ làm chính sách chiến lược, quy hoạch chiến lược sát thực tiễn hơn".

Lược qua vài sự kiện có liên quan trực tiếp và gián tiếp đến quyết định ngưng Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận.

Đối với những người có theo dõi thị trường điện hạt nhân, tất cả những lý do kinh tế nhà cầm quyền Việt Nam đưa ra đều không mới, nhiều ít đã rõ từ lúc Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận còn đang trong thời gian cứu xét. Muốn kiểm chứng chỉ cần đơn giản tìm đọc lại các bài viết lúc đó của nhiều nhà khoa học, đặc biệt là của GS Nguyễn Khắc Nhẫn (6).

Bài viết của ông Vũ ngọc Hoàng (7), trong những tháng cuối cùng ông còn là Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, là bằng chứng cho thấy, từ lâu nhà cầm quyền cộng sản VN thừa biết câu hỏi "...dù người ta cho không (chứ không phải tốn mười mấy tỷ USD), thì có nên mang một quả bom nguyên tử khổng lồ về đặt trong nhà mình không?"

Nga

Theo nguồn tin của báo Tuổi Trẻ (7), chương trình nghị sự kỳ họp thứ 2 của Quốc hội Việt Nam, thông qua ngày 20/10/2016, không có điểm xem xét tờ trình của chính phủ về việc dừng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Việc bổ sung đột xuất đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đưa vào ngày 9/11. Trong khi đó, theo tờ Sputniknews, cho tới ngày 10/11 tham tán báo chí Nga Yevgeny Belov cho biết chánh thức Tòa Đại sứ Nga chưa được thông tin, và "vấn đề ngừng xây dựng không được đặt ra trước Quốc hội. Có thể, trong kỳ họp này sẽ đặt ra câu hỏi về việc hoãn thời hạn."

Sau khi quyết định dừng chương trình điện hạt nhân đã trở thành hiện thực, thì từ phía Tập đoàn Năng lượng hạt nhân nhà nước Nga Rosatom có những ý kiến trách cứ Việt Nam không thực hiện được một bước thực tế nào để thực hiện dự án này trong suốt gần 7 năm vừa qua, nhưng rất mau chóng sau đó, Rosatom mở chiến dịch hòa hoãn, chấp nhận quyết định của Việt Nam và tuyên truyền đây chỉ là một thực tế tạm thời. Thái độ này cho thấy Nga sẽ nỗ lực ảnh hưởng để không phải buông bỏ con mồi.

Với tình trạng ngành công nghiệp xuất cảng dầu èo uột vì giá dầu thế giới xuống thấp, Nga đã nỗ lực chuyển hướng, đẩy mạnh xuất cảng công nghệ xây cất nhà máy điện hạt nhân. Vì thị trường tiềm năng là những nước đang phát triển, không đủ khả năng kinh tế để xây dựng, Nga phải giúp tài trợ qua hình thức cho vay, liên doanh và một mô hình kinh doanh gọi là BOO (Build, Own, Operate) nghĩa là công ty thực hiện dự án sẽ đứng ra xây dựng công trình, sở hữu và vận hành công trình, do đó chưa giúp gì cho nền kinh tế hiện tại của Nga.

Tình hình nguy ngập của nền kinh tế đẩy Nga (8) phụ thuộc vào Trung Hoa vì Tập Cận Bình đã chi phối được những người thân cận của Putin qua những món cho vay ưu đãi và hợp đồng dầu khí. Sự kiện Bộ trưởng Kinh tế Nga, Alexei Ouloukaiev bất ngờ bị bắt giam và truy tố giữa tháng 11 vì tội tham nhũng đang nêu lên nhiều thắc mắc. Tuy nhiên dù sao Nga vẫn cần Trung Hoa khi quan hệ giữa Nga với Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) ngày càng bế tắc vì những cuộc khủng hoảng ở Ukraine và Syria. (Chiến tranh Syria cũng đã đưa tới tình trạng Rosatom phải ngừng dự án xây nhà máy điện hạt nhân Akkuyu tại Thổ nhĩ Kỳ).

Động thái xoay trục sang châu Á-Thái Bình Dương của Nga, nổi bật với lời tuyên bố ngày 5/09/2016 của Putin ủng hộ lập trường Trung Quốc không công nhận phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực The Hague trong vụ kiện biển đảo của Phi Luật Tân, cùng với cuộc tập trận Nga-Trung Quốc một tuần lễ sau đó tại Biển Đông, có lẽ đã là một cơn Tsunami nhỏ rung chuyển nền móng dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận. 

Trung Hoa

Dữ liệu cuối tháng 7/ 2016 từ Trung Quốc cho thấy nền kinh tế nước này vẫn còn trong tình trạng ảm đạm. Thêm vào đó là vấn đề nan giải môi trường bị tàn phá, ô nhiễm nghiêm trọng, sau nhiều thập kỷ chỉ lo chú trọng tăng trưởng kinh tế bằng mọi giá.

Theo tổ chức Greenpeace East Asia vào cuối năm 2015, hơn 80% trong 367 thành phố Trung Quốc có chỉ số đo chất lượng không khí ở mức không an toàn. Cuối quý 3 năm 2016, 30% tổng số thành phố có chỉ số đo trầm trọng hơn năm trước.

Những điểm then chốt trong chương trình đối phó với kinh tế xuống cấp và ô nhiễm không khí và môi trường nước của Trung Quốc là xuất cảng những công nghệ ô nhiễm, nhất là những lò luyện thép, và triển khai vũ bão ngành xây nhà máy điện hạt nhân.

Tham vọng trở thành một cường quốc năng lượng hạt nhân này bị chính một nhà vật lý hạt nhân Trung Quốc, ông He Zuoxiu, chống đối kịch liệt, vì lý do thiếu an toàn, có nhiều khả năng gây thảm họa.

Theo tờ The Guardian ngày 25/05/2015, He Zuoxiu, một đảng viên Cộng sản, thành viên hàng đầu của Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc, một người với nhiều kinh nghiệm làm việc trong chương trình vũ khí hạt nhân của nước này, đã lên án chương trình tham lam của Trung quốc là điên rồ:(9)

"Kế hoạch mở rộng nhanh chóng ngành xây dựng các nhà máy điện hạt nhân của Trung Quốc là điên rồ vì không đầu tư đủ vào phần kiểm soát an toàn. Đề xuất xây các nhà máy nội địa đặc biệt nguy hiểm vì nếu có tai nạn xảy ra thì có thể làm ô nhiễm hệ thống sông ngòi cung cấp nước cho hàng trăm triệu người sống đồng thời làm nhiễm xạ nước ngầm trong một vùng đất nông nghiệp quan trọng rộng lớn.

Đây là một vấn đề liên quan đến tham nhũng, khả năng quản lý yếu kém và khả năng quyết định tồi tệ."

Với tờ Japan Times, He Zuoxiu nhận định 

"Nhật Bản đã cố gắng học hỏi rất lâu từ Hoa Kỳ và Liên Xô, đã có khả năng về công nghệ và quản lý tốt hơn (Trung Hoa) mà còn không tránh được thảm họa..."

Chính phủ Trung Quốc đang rất lo ngại sự phản đối những nhà máy điện hạt nhân có thể trở thành một phong trào toàn quốc sau khi hàng ngàn người đã xuống đường vào đầu tháng 8/ 2016 để phản đối dự án 15 tỷ Mỹ kim xây nhà máy xử lý chất thải hạt nhân tại Lianyungang/ Jiangsu (Liên Vân Cảng/ Giang tô) dẫn đến chính quyền phải thông báo ngừng dự án. Trước đó, năm 2013 dự án nhà máy điện hạt nhân Pengzi/ Guangdong cũng bị ngưng sau những cuộc biểu tình tại Jiangxi và Anhui (Giang tô và An Huy).

Người dân Trung Hoa chưa thể quên vụ nổ hóa chất kinh hoàng ở Tianjin (Thiên Tân) tháng 8/2015 mà lý do là xao nhãng nhiệm vụ, lạm dụng chức vụ và hối lộ của các quan chức và nhà điều hành, vụ lở đất tháng 12/2015 tại một khu công nghiệp thành phố Shenzen/ Guangdong (Thâm Quyến/ Quảng Đông) làm 33 tòa nhà bị đổ sập vì lỗi công nghiệp.

Vụ sập tháp giải nhiệt nhà máy điện tại thành phố Fengcheng/ Jiangxi tháng 11/2016 vừa qua càng làm dân chúng lo lắng về khả năng bảo đảm an toàn của công nghệ Trung Hoa và họ cho rằng một đất nước mà không đảm bảo nổi an toàn của sữa và các thực phẩm thì làm sao có thể được tin cậy để vận hành nhà máy hạt nhân? 

Việt Nam

Tuyên bố ngưng dự án điện hạt nhân, rồi sao nữa?

Ngưng dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận là một quyết định thông minh, nhưng lời tuyên bố phải được chính phủ Việt Nam thực hiện một cách đứng đắn với những bước tiếp theo rõ ràng, mạch lạc.

Người dân cũng phải thay đổi thái độ. Không chỉ than vãn, khen chê theo cảm tính, mà phải tìm cách học hỏi để có thêm hiểu biết và chú ý theo dõi, giám sát việc làm của chính phủ, dù chính phủ muốn hay không. 

Vì vậy, lời tuyên bố ngưng dự án điện hạt nhân phải đưa đến những thắc mắc, câu hỏi thí dụ như

- Hợp đồng ký kết với Nga (hay Nhật) ràng buộc Việt Nam như thế nào?

- Chương trình giải quyết vấn đề bao giờ được thảo luận?

- Chính phủ VN có quyền quyết định mọi thỏa thuận với Rosatom hay phải thông qua quốc hội?

- Vùng đất/ biển Ninh Thuận giao trắng cho Rosatom rào lại suốt 7 năm qua bao giờ trả lại cho Việt Nam?

Qua bài học thảm hoạ Formosa, ai là người có bổn phận và khả năng kiểm soátvùng đất và biển này hoàn toàn không ô nhiễm phóng xạ? không có rác thải phóng xạ?

- …v.v….

Những quyết định liên quan đến sự tồn vong của dân tộc như bảo vệ môi sinh, (không khí, đất và biển), thuộc quyền và cũng là bổn phận của toàn dân. Không chính phủ nào được tùy tiện đưa ra như một ban bố hay bắt buộc.



__________________________________________

Chú thích: