Friday, September 6, 2013

Ai thao túng mua bán lò phản ứng ở VN?

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/multimedia/2013/09/130906_nguyenkhacnhan_nuclear_power.shtml

Ai thao túng mua bán lò phản ứng ở VN?


Cập nhật: 11:54 GMT - thứ sáu, 6 tháng 9, 2013

Media Player

Theo GS Nguyễn Khắc Nhẫn, chuyên gia điện hạt nhân, có thể các nhóm lợi ích cố tình đưa lò phản ứng 'tồn kho' vào VN để trục lợi.
Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

Việt Nam không chịu thay đổi chiến lược về điện hạt nhân và tiếp tục các dự án đưa lò hạt nhân được cho là 'tồn kho', 'lỗi thời' vào trong nước, điều làm dấy lên nghi ngờ về khả năng có các nhóm lợi ích trong và ngoài nước câu kết, cố tình trục lợi bất chấp các mối nguy hiểm quốc gia, theo Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, chuyên gia về điện hạt nhân từ Pháp.
Trao đổi với BBC hôm 05/9/2013, giáo sư Nhẫn, cựu cố vấn chiến lược của Tập đoàn điện quốc gia Pháp (Electricité de France - EDF), nói nhân dịp gần đây tỉnh Ninh Thuận được truyền thông Việt Nam tường trình tổ chức nhiều đoàn quần chúng và sinh viên tới Đà Lạt để 'học tập kinh nghiệm' về an toàn hạt nhân:
"Ta có thể đặt câu hỏi vì lý do gì Việt Nam không chịu thay đổi chiến lược. Áp lực từ đâu đến? Vấn đề chính trị hay các tay buôn ngoại quốc lợi dụng chúng ta, một hai họ quyết tâm phải bán lò cho Việt Nam. Sự thực là các lò phản ứng tồn kho."
Cựu Giáo sư về điện và năng lượng tại Đại học Grenoble của Pháp đặt ra các câu hỏi: "Sự thật tôi không biết công ty ngoại quốc trung gian nào? Ai có ảnh hưởng và quyền lợi lớn trong các lobby này? Ai có cơ hội làm giàu trên đầu dân ta, bất kể sự nguy hiểm cho tính mạng con người?"
Nhà khoa học cảnh báo về mối nguy hiểm đối với Việt Nam một khi xảy ra các sự cố về điện hạt nhân: "Nếu một thảm họa như Tchernobyl hay Fukushima xảy ra thì cả miền Trung sẽ bị phóng xạ bao trùm và đất nước sẽ bị chia đôi lâu dài. Du lịch, xuất khẩu, kinh tế sẽ bị tê liệt trong chớp nhoáng.
"Ta sẽ phung phí hàng chục rồi hàng trăm tỷ đô-la mà không đem lợi ích gì cho đất nước, ta sẽ để lại cho hàng chục thế hệ con cháu chất thải phóng xạ ngàn đời vẫn còn nguy hiểm."

VN sẽ cắt làm đôi nếu có sự cố hạt nhân


http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2013/09/130905_ninhthuan_dalat_nuclear_experience.shtml

VN sẽ cắt làm đôi nếu có sự cố hạt nhân

Thảm họa hạt nhân ở Fukushima

Thảm họa hạt nhân ở Fukhushima để lại hậu quả lâu dài cho Nhật Bản

Việt Nam có thể sẽ bị chia cắt ra làm đôi, trong khi xuất khẩu, kinh tế bị tê liệt ngay tức khắc và toàn bộ dải đất miền Trung sẽ bị ô nhiễm phóng xạ bao trùm trong nhiều năm nếu xảy ra một thảm họa hạt nhân như vụ Tchernobyl hay Fukushima, theo cảnh báo của một chuyên gia điện hạt nhân từ Pháp.

Trao đổi với BBC Việt ngữ hôm 05/9/2013 từ Paris, Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, nguyên cố vấn chiến lược Tập đoàn Điện quốc gia Pháp (EDF) cũng cảnh báo Việt Nam có thể sẽ phung phí hàng chục, hàng trăm tỷ đô-la mà không đem lợi ích gì cho đất nước trong khi sẽ để lại cho hàng chục thế hệ con cháu nguồn chất thải phóng xạ mà theo ông 'ngàn đời vẫn còn nguy hiểm.'



Cựu Giáo sư về điện và năng lượng hạt nhân ở Đại học Grenoble của Pháp đưa ra lời kêu gọi chính quyền Việt Nam khẩn trương tổ chức trưng cầu dân ý về các dự án phát triển điện hạt nhân và các lò phản ứng mà ông cho là quá tham vọng, lãng phí và đầy rủi ro trong khi Chính phủ cho rằng đây là lời giải cho khan hiếm năng lượng điện.

Việt Nam đang trong lộ trình thực hiệnBấm Định hướng Quy hoạch phát triển điện hạt nhân giai đoạn đến năm 2030 do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phê duyệt hồi tháng 6/2010, theo đó 14 lò phản ứng hạt nhân được dự kiến bố trí chủ yếu ở miền Trung Việt Nam, gồm các tỉnh Ninh Thuận, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên và Hà Tĩnh, với các khoản kinh phí khổng lồ từ nguồn vốn ngân sách và vay nợ.

Bình luận của Giáo sư Nhẫn, người có trên 30 năm nghiên cứu về điện hạt nhân, được đưa ra sau khi Ban quản lý điện hạt nhân Ninh Thuận cho truyền thông Việt Nam hay họ đã tổ chức tập huấn, tham quan một lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt cho hơn 15 đoàn đến từ Ninh Thuận để học tập kinh nghiệm, tìm hiểu năng lượng hạt nhân và an toàn phóng xạ.

Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn: Việc tỉnh Ninh Thuận đưa các đoàn đi tham quan Lò phản ứng Đà Lạt, như báo Bấm Đất Việt đưa tin, có tính chất tuyên truyền nhiều hơn là để cho dân chúng hiểu rõ về mức độ nguy hiểm của phóng xạ. Lò nghiên cứu Đà Lạt (có công suất) 0,500 MW nhiệt, không nguy hiểm bằng lò Điện hạt nhân ở Ninh thuận 3000 MW nhiệt.

Ai thao túng mua bán lò phản ứng ở VN?
Theo GS Nguyễn Khắc Nhẫn, chuyên gia điện hạt nhân, có thể các nhóm lợi ích cố tình đưa lò phản ứng 'tồn kho' vào VN để trục lợi.
Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem.

BBC: Theo ông, Ninh Thuận đang đứng trước nguy cơ gì khi nhận đặt 2 nhà máy điện hạt nhân trên địa bàn tỉnh của mình?

Ninh Thuận cũng như các tỉnh Quảng Ngải, Bình Định, Phú Yên, Hà Tĩnh đều sẽ gặp nguy cơ lớn nếu có biến cố xảy ra, vì theo chương trình Điện hạt nhân của Việt Nam, cả thảy 14 lò phản ứng (1000 MW đến 1500 MW điện) sẽ được xây cất ở 5 tỉnh miền Trung này từ 2014-30.

Nguy cơ bất cứ năm tỉnh đó (gặp phải) là lúc có một tai biến xảy ra, như thảm họa Fukushima chẳng hạn, phóng xạ sẽ lan toàn tỉnh và xung quanh vùng miền Trung. Vì vậy, dân chúng phải di tản. Tôi không biết chính phủ làm thế nào để dân phòng chất thải phóng xạ rất nguy hiểm cho tính mạng. Môi trường sẽ bị ô nhiễm trầm trọng.

'Thao túng thông tin?'


BBC:Theo ông người dân đã được hỏi ‎ ý kiến đầy đủ chưa, hay họ thiếu cung cấp thông tin hoặc bị thao túng?

Theo tôi người dân không thể nào được hỏi ý kiến đầy đủ vì thiếu thì giờ và trình độ hiểu biết về hiện tượng vật lý và hạt nhân. Lẽ cố nhiên họ bị thao túng vì không được cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ.

BBC: Một nhà khoa học Việt Kiều từ châu Âu, Tiến sỹ Bấm Trần Đại Phúc từng được báo Hà Nội Mới trích ý kiến nói ở Việt Nam "từ nay đến năm 2050, không gì thay thế được năng lượng hạt nhân." Giáo sư bình luận gì về nhận định này?

Nói rằng từ đây đến 2050, không gì thay thế được Điện hạt nhân thì hoàn toàn không đúng sự thật. Các nước trên thế giới, năm 2013, đã đầu tư 250 tỷ đô-la vào lĩnh vực năng lượng tái tạo nhất là điện gió và mặt trời. Đan Mạch đến 2050 sẽ sử dụng 100% điện mặt trời, Đức đang dẫn đầu về điện gió và điện mặt trời. Thử hói tại sao Đức đã hy sinh hàng trăm tỷ đô-la, can đảm từ bỏ điện hạt nhân năm 2022 tới?

 
"Vì sự sống còn của đất nước, tôi thiết tha đề nghị Chính Phủ VN cấp tốc tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về chương trình Điện hạt nhân quá tham vọng, không kinh tế và vô cùng nguy hiểm cho đồng bào vô tội"
GS Nguyễn Khắc Nhẫn (đứng)

Các cuộc lobby (vận động hành lang) hạt nhân tuyên truyền 'láo', đề cao điện hạt nhân đã lỗi thời thay vì khuyến khích việc khai thác triệt để năng lượng tái tạo. Hiện nay ở Pháp và ở Âu Châu, điện gió trên đất liền đã cạnh tranh được với điện cổ điển và hạt nhân.

BBC: Ý kiến chuyên gia nói các thảm họa hạt nhân từng biết đã xảy ra ở Ukraina, Mỹ, hay Nhật Bản đều xuất phát từ thiếu sót của con người, theo ông có khả năng nào con người sẽ kiểm soát được hết các sự cố?

Tất cả các biến cố đã xảy ra như Tchernobyl, Three Miles Island và Fukushima đều do con người mà ra, do sai lầm, do thiếu trình độ. Những rủi ro ấy, không phải vì thiết bị hay thiết kế, những thảm họa xảy ra hoàn toàn là do con người. Lẽ cố nhiên, có sơ suất về trang bị, về thiết kế, nhưng vấn đề nhân sự là chính.

Nếu Việt Nam chưa có đủ nhân tài, chưa có đủ chuyên gia, chưa đủ kỹ sư để xây cất, để khai thác, theo tôi, không nên làm điện hạt nhân, vô cùng nguy hiểm.

'Bàn tay nhóm lợi ích?'


BBC: Ông có nghĩ là có nhóm lợi ích trong và ngoài nước nào đã thao túng quyết định đặt "bằng được" các dự án hạt nhân ở Ninh Thuận? Có vấn đề gì từ những người buôn bán lò phản ứng cho Việt Nam như từ Nhật, từ Nga?

Ta có thể đặt câu hỏi vì lý do gì Việt Nam không chịu thay đổi chiến lược. Áp lực từ đâu đến? Vấn đề chính trị hay các tay buôn ngoại quốc lợi dụng chúng ta, một hai họ quyết tâm phải bán lò cho Viêt Nam mà sự thật là các lò phản ứng tồn kho.

BBC: Có thể biết các công ty trung gian nào có vai trò quyết định trong việc móc nối mua bán lò phản ứng cho Việt Nam?

Sự thật tôi không biết công ty ngoại quốc trung gian nào, ai có ảnh hưởng và quyền lợi lớn trong các lobby này, ai có cơ hội làm giàu trên đầu dân ta, bất kể sự nguy hiểm cho tính mạng con người.

BBC: Ông tư vấn gì cho người dân và chính quyền Ninh Thuận hiện nay và có lời khuyên gì với Việt Nam trong vấn đề điện hạt nhân nói chung và các tỉnh khác có liên quan nói riêng, nhất là trong tình huống xảy ra sự cố?

Nếu một thảm họa như Tchernobyl hay Fukushima xảy ra thì cả miền Trung sẽ bị phóng xạ bao trùm và đất nước ta sẽ bị chia đôi lâu dài, du lịch, xuất khẩu, kinh tế sẽ bị tê liệt trong chớp nhoáng. Ta sẽ phung phí hàng chục rồi hàng trăm tỷ đô-la mà không đem lợi ích gì cho đất nước.

Ta sẽ để lại cho hàng chục thế hệ con cháu chất thải phóng xạ ngàn đời vẫn còn nguy hiểm. Vì sự sống còn của đất nước, tôi thiết tha đề nghị Chính Phủ Việt Nam nên cấp tốc tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về chương trình Điện hạt nhân quá tham vọng, không kinh tế và vô cùng nguy hiểm cho đồng bào vô tội.

Wednesday, September 4, 2013

Rò rỉ Fukushima : Tokyo nên nhờ quốc tế trợ giúp

http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20130904-fukushima-nhieu-tieng-noi-yeu-cau-tokyo-nho-quoc-te-tro-giup

Rò rỉ Fukushima : Tokyo nên nhờ quốc tế trợ giúp
    
Theo Cơ quan quản lý hạt nhân Nhật Bản, độ phóng xạ lên tới mức kỷ lục  - REUTERS /Nuclear Regulation Authority
Theo Cơ quan quản lý hạt nhân Nhật Bản, độ phóng xạ lên tới mức kỷ lục - REUTERS /Nuclear Regulation Authority

Trọng Thành
Hôm nay, 04/09/2013, nhiều tiếng nói trong giới doanh nghiệp Nhật Bản cất lên đòi hỏi chính quyền phải kêu gọi trợ giúp từ các tổ chức chuyên gia nước ngoài để khắc phục nạn rò rỉ phóng xạ tại Fukushima. Trong lúc đó, mức phóng xạ đo được tại khu vực nhà máy bị thảm họa  được thông báo là ở mức kỷ lục.
Trong số những tiếng nói yêu cầu Tokyo lên tiếng nhờ trợ giúp, có ông Takuya Hattori - cựu giám đốc nhà máy hạt nhân Fukushima-Daiichi, chủ tịch Diễn đàn các nhà công nghiệp Nhật về năng lượng nguyên tử. Theo ông Takuya Hattori, Fukushima không phải là trường hợp duy nhất, để xử lý được vấn đề nước ngầm bị nhiễm phóng xạ, cần phải huy động các hiểu biết và kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Cựu giám đốc nhà máy hạt nhân Fukushima-Daiichi ghi nhận trong hiện tại rò rỉ phóng xạ đạt đến mức cao nhất kể từ thảm họa động đất – sóng thần 2011 và những nỗ lực của Tepco cho đến nay không hiệu quả. Ông Takuya Hattori cũng kêu gọi chính phủ nhờ đến sự trợ giúp của các tổ chức và chuyên gia nước ngoài trong các hoạt động khắc phục hậu quả khác, như tháo dỡ các lò phản ứng.
Xã luận nhật báo Nikkei, tờ báo nổi tiếng của giới doanh nghiệp Nhật, khẳng định : « Nhà nước cần phải tăng cường tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp chống lại rò rỉ phóng xạ bằng việc huy động tối đa các công nghệ nước ngoài ».
Trong những ngày gần đây, tình trạng thê thảm tại Fukushima lại trở thành chủ đề chính trên các phương tiện truyền thông Nhật Bản do thông tin về sự xuất hiện dồn dập của các rò rỉ ở những bồn chứa nước nhiễm phóng xạ nặng, sau khi đã được dùng làm nguội các lò phản ứng.
Hiện tại, ở Fukushima-Daiichi, có khoảng 400.000 tấn nước chứa nhiều phóng xạ các loại như cesium, strontium, tritium…, được chứa trong khoảng 1.000 bồn và dưới mặt đất. Khối lượng nước này tăng lên mỗi ngày khoảng 400 tấn. Bên cạnh đó, khoảng 300 tấn nước ngầm nhiễm phóng xạ từ nhà máy chảy xuống biển Thái Bình Dương mỗi ngày.
Mức phóng xạ lập kỷ lục mới
Hôm nay, NRA - Cơ quan quản lý hạt nhân Nhật Bản – thông báo ghi nhận được một số kỷ lục mới trong nồng độ phóng xạ đo được tại một số nơi cạnh các bồn chứa nước tại nhà máy Fukushima. Theo đó, mức độ phóng xạ hôm nay là khoảng 2.200 mSv, vượt 20% so với lần đo trước, vào thứ Bảy 31/08. Đây là mức phóng xạ gây tử vong đối với những ai không có đồ bảo hộ mà lưu lại một vài giờ tại khu vực này.
Hôm qua, Tokyo tuyên bố dành 47 tỷ yen (khoảng 360 triệu euro) cho chiến dịch khẩn cấp trám rò rỉ và xử lý nước nhiễm phóng xạ. Tuy nhiên, dự kiến các hoạt động tốn kém để khắc phục hậu quả này sẽ phải kéo dài nhiều năm.
Điều tra về Fukushima bị hoãn do Nhật đăng cai Thế Vận Hội 2020
Vào tuần trước một ủy ban điều tra Quốc hội Nhật về các rò rỉ mới tại Fukushima đã hoãn chương trình làm việc tới giữa tháng 9.
Theo nhật báo Asahi Shimbun, quyết định này là do các vận động hậu trường trong chính giới để tình hình Fukushima không ảnh hưởng đến khả năng Nhật được chọn đăng cai tổ chức Thế vận hội 2020, mà kết quả chính thức sẽ được thông báo vào thứ Bảy tuần này tại Buenos Aires.
Nhiều người lo ngại là nếu Tokyo được chấp thuận đăng cai Olympic 2020, thông tin về Fukushima sẽ có xu hướng bị bóp méo.

Điện hạt nhân tiếp tục bị chỉ trích nhân dự án Đà Lạt

http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20130904-du-an-da-lat-chuong-trinh-dien-hat-nhan-viet-nam-tiep-tuc-bi-chi-trich

Điện hạt nhân tiếp tục bị chỉ trích nhân dự án Đà Lạt

Điện hạt nhân và hiểm họa khó kiểm soát (DR)
 
Trọng Thành
      
Trung tuần tháng 8/2013, báo chí trong nước đưa tin về phản ứng lo ngại của chính quyền tỉnh Lâm Đồng đối với dự án xây dựng một cơ sở hạt nhân cách trung tâm thành phố Đà Lạt 10 km. Nhìn nhận về nỗi lo ngại trước dự án hạt nhân Đà Lạt – một mắt xích cơ bản trong chủ trương chuẩn bị nhân lực cho các nhà máy điệ
Điện hạt nhân và hiểm họa khó kiểm soát (DR)
n hạt nhân (ĐHN) tương lai của Việt Nam – là một dịp trở lại với các câu hỏi : Liệu lựa chọn năng lượng hạt nhân có thực sự hữu ích ? Và trong trường hợp bất khả kháng, cần phải hành động như thế nào để ĐHN không trở thành một thảm họa ?
Về chủ đề này, Tạp chí Khoa học RFI trước hết xin giới thiệu với quý vị tiếng nói của Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, nguyên cố vấn của Nha Kinh tế - Dự báo - Chiến lược của tập đoàn điện lực Pháp EDF. Từ mươi năm nay, Giáo sư Nhẫn dành rất nhiều tâm lực đặc biệt cho việc nghiên cứu về vấn đề ĐHN và năng lượng nói chung, nhằm đưa ra những tư vấn mang tính cảnh báo về nguy cơ của việc theo đuổi con đường phát triển ĐHN một cách mù quáng.


Toàn bộ phỏng vấn với Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn
 
04/09/2013
 
 


RFI : Theo tin trong nước, Việt Nam đang có dự án xây cất Trung tâm nghiên cứu hạt nhân ở Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, trị giá nửa tỷ USD, do Nga giúp đỡ công nghệ. Giáo sư đã từng nhiều lần lên tiếng về chương trình ĐHN của Việt Nam. Vậy xin Giáo sư cho biết quan điểm về Trung tâm này ?
Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn : Vì tôi hoàn toàn không đồng ý với chương trình ĐHN của Việt Nam, tôi rất tiếc phải nói rằng việc xây cất Trung tâm hạt nhân ở Đà Lạt, gắn liền với chương trình này, là không cần thiết lắm, phí tiền của dân mà không đem lợi ích gì cho nước nhà. Lẽ cố nhiên, đối với Viện Năng lượng nguyên tử, có trách nhiệm lớn trong chương trình ĐHN, tôi thông cảm với những lý do mà ông Viện trưởng, TS Trần Chí Thành, đã đưa ra. Theo ông Viện trưởng, thì Trung tâm có bổn phận phục vụ các nhà khoa học, các trường đại học và các cơ sở liên quan đến việc khai thác các nhà máy ĐHN.
Ta không có nhân lực thì phải có cơ sở để làm thí nghiệm và đào tạo một số cán bộ ở trong nước, chứ không thể hoàn toàn ỷ lại ngoại quốc, điều ấy dễ hiểu thôi, không có gì đáng trách móc lắm.
Điện hạt nhân đã lỗi thời và rất nguy hiểm
Vì thế trước tiên, cho phép tôi trả lời câu hỏi chính là : Tại sao tôi không ủng hộ chương trình ĐHN ?
Từ 10 năm nay, qua trên 40 bài tôi viết và trả lời phỏng vấn, tôi đã có dịp trình bày những lý do tại sao Việt Nam không nên làm ĐHN.
Tôi xin vắn tắt lại như sau : ĐHN đã lỗi thời, không an toàn, rất nguy hiểm cho hàng chục thế hệ con cháu sau này. ĐHN không kinh tế như người ta tuyên truyền láo, nó sẽ đắt hơn năng lượng tái tạo, khi ta xây cất xong các nhà máy. Hiện nay giá thành điện gió ở Âu Châu đã cạnh tranh được rồi.
Điện Hạt Nhân – ĐHN - là Điện Hại Nước, Điện Hại Non. Non Nước và dân ta có tội gì đâu, mà phải sống trong sự đe dọa thường trực của phóng xạ giết người, gây bệnh hoạn suốt đời, sau biết bao tang thương của những cuộc chiến tranh tàn ác để lại. Vì một chiến lược sai lầm, không phù hợp với cuộc cách mạng năng lượng thế giới đang diễn ra (smartgrid, Năng lượng tái tạo, tiết kiệm và hiệu quả năng lượng...), nếu rủi ro, trong chớp nhoáng, Việt Nam có thể bị điêu tàn, kinh tế sụp đổ, ngành du lịch, xuất khẩu tê liệt !
Trở lại vấn đề dự án Trung tâm hạt nhân Đà Lạt. Tại Hội nghị Khoa học và công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 10 vừa diễn ra tại Vũng Tàu, ông Lê Đình Tiến - Thứ trưởng Bộ KHCN - phát biểu như sau : Chúng ta đang thiếu nhân lực, cán bộ năng lượng nguyên tử, cán bộ giỏi về ĐHN. Hiện nay, các cán bộ trong nước đang gặp khó khăn trong việc thẩm định kết quả tư vấn cho hai nhà máy ĐHN ở Ninh Thuận do chúng ta đang rất thiếu chuyên gia, thiếu đội ngũ làm việc cho cơ quan pháp quy để đảm bảo an toàn an ninh cho hạt nhân, thiếu đội ngũ cán bộ xây dựng nhà máy ĐHN. Việc quản lý chất thải nhà máy ĐHN cũng đang là vấn đề quan trọng đang tranh cãi chưa đưa ra được hướng đi.
Như thế thì tại sao ta phải xây dựng cấp bách nhà máy ĐHN ở Ninh Thuận ? Rồi xây tiếp một loạt 14 lò đến năm 2030 ? Chưa gì mà có người đã hãnh diện cho Việt Nam, sẽ được xếp vào hàng thứ 15 trong số 33 nước có ĐHN trên thế giới !
Đầu tư khổng lồ, kết quả mờ mịt
Trên nguyên tắc, với 500 triệu đôla, ta có thể cấp ít nhất 50.000 học bổng cho các kỹ sư đã tốt nghiệp, du học ở ngoại quốc, khỏi cần xây cất Trung tâm này. Tuy nhiên, nếu làm 14 lò với tham vọng xây dựng nền tảng cho một công nghiệp hạt nhân, thì sẽ cần thêm hàng chục tỷ đô la để đầu tư vào nhiều cơ sở nghiên cứu khác, một Trung tâm có nghĩa lý gì ?
Diện tích đất trong dự án (Đà Lạt) lên đến 107 ha, tha hồ mà xây cất. Càng nhiều Trung tâm như vậy, giá điện càng tăng nhanh !
Nên biết rằng trước khi EDF (Electricité de France – Công ty điện lực quốc gia Pháp) bắt đầu xây cất các nhà máy ĐHN vào năm 1957, Pháp đã có lò Zoe – EL1 (1948), EL2 (1952). Sau đó, liên tiếp từ 1956 trở đi đến 1978, Pháp không ngừng xây cất gần 30 lò nghiên cứu và đào tạo, rải rác ở nhiều Trung tâm của CEA. Hiện nay chỉ 15 lò nghiên cứu còn hoạt động.
Như thế có nghĩa là, nếu ta quyết tâm chọn con đường hạt nhân, đầy chông gai hiểm trở, theo tôi, hoàn toàn bế tắt, thì ta sẽ phung phí hàng chục, rồi hàng trăm tỷ đôla của dân còn nghèo khổ. Nó sẽ thu hút tất cả nguồn sinh lực và tài chính quốc gia, không cho phép ta đầu tư vào những lĩnh vực then chốt khác : Năng lượng tái tạo, tiết kiệm và tăng gia hiệu suất năng lượng, chưa kể các lĩnh vực ưu tiên, như giáo dục, nghiên cứu, y tế, xã hội...Và ta sẽ càng khó đuổi kịp các nước biết nhìn xa ngó rộng, biết đầu tư đúng nhịp tiến bộ khoa học kỹ thuật ngày nay.
Chương trình ĐHN Pháp quá mạnh, nay cũng bị kẹt ! Pháp muốn khai thác nhanh Năng lượng tái tạo như Đức mà không đủ điều kiện, nhất là về tài chính. Đức rất khôn ngoan, đã tiên phong đầu tư vào lĩnh vực tái tạo từ hơn 20 năm nay !
Pháp : Cường quốc hạt nhân dần chuyển sang năng lượng xanh
Để có một ý niệm về tầm quan trọng của lĩnh vực nghiên cứu hạt nhân, tôi xin phép vắn tắt giới thiệu Trung tâm hạt nhân của Pháp nêu trên : CEA (Commisariat à l'Energie Atomique et aux Energies Alternatives). Hai chữ Energies Alternatives (các năng lượng mới) mới thêm vào cách đây vài năm, chứng tỏ sự chuyển hướng của Pháp trong lĩnh vực năng lượng. CEA, nỗi tiếng trên thế giới, có cả thảy 5 cơ sở dân sự (Saclay, Fontenay- aux- Roses, Grenoble, Marcoule và Cadarache) và 5 cơ sở quân sự. Với một ngân sách lên đến 4,7 tỷ euros và 16.000 nhân viên có trình độ rất cao, phục vụ ở 53 đơn vị, CEA hợp tác chặt chẽ với 500 xí nghiệp.
Riêng về CEA Grenoble, trước kia gọi là CENG (Centre d'Etudes Nucléaires Grenoble), được GS Louis Néel, Nobel Vật lý, thành lập năm 1956, tôi được biết rõ hơn cả vì đã tu nghiệp hạt nhân ở nơi đây.
CENG có cả thảy 12 phòng thí nghiệm, dành cho nghiên cứu vật lý cơ bản, vật lý chất rắn, nhiễu xạ nơtron, nhiệt độ thấp, cộng hưởng từ, máy gia tốc. Các phòng thí nghiệm khác đảm trách vật lý hạt nhân, truyền nhiệt, đặc tính hóa học của chất rắn và luyện kim, đặc tính hóa học dưới bức xạ, ứng dụng chất phóng xạ và điện tử. Cộng với 3 lò hạt nhân : Mélusine, Siloé, Siloette, CENG đã đào tạo hàng ngàn kỹ sư cho EDF.
Từ 2002 đến 2012, CEA Grenoble đã phá gỡ 3 lò nêu trên. Vì thế hiện nay, CEA Grenoble hoàn toàn phi hạt nhân và 4 hướng nghiên cứu chính là công nghệ micro-nano, năng lượng mới, công nghệ sinh học và nghiên cứu cơ bản.
Quá trình diễn biến khoa học và kỹ thuật của CENG cho phép tôi nói rằng : Việt Nam đi lùi hơn nửa thế kỉ mà không biết !
Vì cớ gì, người ta đi tới, mình đi lùi, người ta đi ra, mình đi vào ?
Lúc bắt đầu chương trình ĐHN, Pháp đã có một nền tảng công nghiệp cơ điện vững chắc, ngoài EDF và CEA. Lực lượng nguyên tử của họ ngày nay có thêm Areva, một xí nghiệp hùng mạnh, bao sân toàn bộ chu kỳ hạt nhân, từ mỏ uranium đến khâu xử lý chất thải phóng xạ. Nên biết rằng từ 1957 đến 2010, Pháp đã đầu tư cả thảy khoảng 300 tỷ đô la vào lĩnh vực hạt nhân dân sự.
Liệu ta có đủ nhân lực và tài chính để ồ ạt xung phong vào một công nghiệp đang xuống dốc mạnh không ?
Dù sao, theo tôi, xây dựng Trung tâm hạt nhân Đà Lạt bây giờ thì cũng quá muộn rồi, so với lịch trình của một chương trình ĐHN quá tham vọng của ta, sang năm đã khởi công.


Nếu nâng cao hiệu suất sử dụng điện, không cần ĐHN
Giáo sư Phạm Duy Hiển : Hiện nay có một mâu thuẫn như thế này : Chúng ta nói là Việt Nam thiếu điện. Tất nhiên hai năm nay, thì đỡ hơn rất nhiều, vì có một số tổ máy vào, không đến nỗi bị cúp điện như cách đây 3, 4 năm. Nhưng mà tôi vẫn giữ một quan điểm là Việt Nam rất lãng phí điện. Chúng tôi có những công trình nghiên cứu nói rõ những cái đó. Việt Nam lãng phí vào loại nhất thế giới. Nói ra điều này ít ai tin được, bởi vì một nước nghèo như Việt Nam, làm sao lại lãng phí đến mức như vậy ?!
Nhưng mà hãy hỏi các nhà nghiên cứu có tìm hiểu kỹ về vấn đề này, thì so sánh theo những tiêu chí nhất định, thì đúng như vậy. Hệ số đàn hồi của Việt Nam là luôn luôn lớn hơn 2, mà các nước xung quanh chỉ hơn 1. Như vậy đề làm được một đô la hay một euro, chúng ta phải tiêu thụ lượng điện gấp đôi các nước xung quanh. 5% tăng trưởng GDP hàng năm, thì tiêu thụ điện tăng tới 12%. Như thế hệ số đàn hồi lớn hơn 2. Hiện nay chưa giải được bài toán đó. Thực ra những người có thẩm quyền cũng biết việc này và cũng đặt kế hoạch đến 2020, làm sao Hệ số đàn hồi chỉ còn 1 thôi.
Cho nên quyết sách rất quan trọng. Nếu giải quyết được vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng điện… Cứ làm đúng như các nước xung quanh, thì mức tiêu thụ năm 2020 không phải là con số dự kiến như khi đưa ra Quốc hội, lúc đề nghị duyệt chương trình ĐHN. Nếu Việt Nam đề cao hơn nữa hiệu quả sử dụng điện năng, thì theo tôi chưa cần phải làm ĐHN. Cứ đẩy lùi chương trình này lại.
Cái này chứng minh không khó và không phải ít người thấy. Nhưng mà tại sao không thể làm được ? Thì thực ra tôi thấy cũng rất là khó hiểu ?!
 


Dân các nước dân chủ thường phản đối cơ sở hạt nhân gần dân cư
RFI : Hiện nay tỉnh Lâm Đồng không đồng ý về việc xây cất Trung tâm ở Đà Lạt, do sợ hạt nhân và có đề nghị nên tìm một địa điểm khác cách xa Đà Lạt 30 km. Xin Giáo sư cho biết suy nghĩ của Giáo sư về vấn đề này ?
GS Nguyễn Khắc Nhẫn : Tỉnh Lâm Đồng không đồng ý thì cũng có lý, tuy mức độ nguy hiểm của Trung tâm thấp hơn nhiều so với lò ĐHN.
Muốn so sánh, lấy ví dụ lò nghiên cứu Triga Đà Lạt 250 kW nhiệt của Mỹ viện trợ năm 1963. Sau đó vào năm 1984, hợp tác với Nga, công suất nhiệt đã được nâng lên 500 kW. Công suất điện lò Ninh Thuận là 1000 MW, tức gần 3000 MW nhiệt !
Rủi ro về ô nhiễm phóng xạ phần lớn là do sự cẩu thả hay sai lầm của nhân viên khai thác. Còn lạ gì về những nhược điểm của ta : Thiếu tác phong công nghiệp, tác phong xã hội, văn hóa an toàn. Thảm họa Tchernobyl hay Fukushima là do ở con người chứ không phải ở thiết bị.
Ngày nay ở các nước dân chủ, nhất là ở Âu Châu, phần đông các thành phố, làng, xã nhỏ hay lớn đều tìm mọi cách để từ chối việc cấp đất để xây cất nhà máy Điện hay cơ sở hạt nhân, dù có mua chuộc họ với tiền bạc đi nữa.
Cũng vì lẽ ấy mà các công ty điện lực như EDF, đề nghị kéo dài thời gian vận hành các lò từ 30 đến 40, 50 hay 60 năm ! Theo tôi, gia hạn như thế rất tốn kém và nguy hiểm.
Sở dĩ ngày xưa, các phòng thí nghiệm hạt nhân được xây dựng ở trung tâm thành phố, phần lớn cũng vì các chuyên gia thiếu kinh nghiệm và coi thường mức độ nguy hiểm của phóng xạ. Dân chúng thì không có thông tin chính xác để chống đối mạnh như ngày nay.
Ngay ở CENG tại thành phố Grenoble, ngày 7-11-1967, một thanh nhiên liệu đă bị nóng chảy ở lò nghiên cứu Siloé làm thoát ra 55.000 curies trong hồ nước và 2.000 curies trên khí quyển. Cũng ở Grenoble, tại lò RHF (Réacteur à Haut Flux) của Viện Laue-Langevin, ngày 19-7-1974, 2500 curies Antimoine 124 bị rò rỉ trong hồ nước, gây ô nhiễm ở lớp nước giếng.
Trưng cầu dân ý về ĐHN Việt Nam
RFI : Giáo sư có thêm ý kiến gì vấn đề này ?
GS Nguyễn Khắc Nhẫn : Theo tôi, cần phải có cuộc trưng cầu dân ý về chương trình ĐHN của Việt Nam. Như thế mới là dân chủ !
Timothy Mitchell, Giáo sư Đại học Columbia (New York), trong cuốn sách « Carbon Democracy » (Năng lượng và nền Dân chủ) vừa xuất bản, đã chứng minh sự liên hệ mật thiết giữa dân chủ và năng lượng. Qua các thế kỉ 18, 19 và 20, ta thấy các tập đoàn, xí nghiệp, lobby, giàu mạnh trên thế giới, đã lợi dụng đồng tiền, uy tín và quyền lực của họ, gây áp lực và ảnh hưởng lớn trong cơ cấu chính quyền, các tổ chức xã hội, nghiệp đoàn, để khai thác và phát triển công nghiệp than, dầu, khí, rồi ĐHN.
Sau thảm họa Fukushima, họ thừa biết rằng thời kỳ oanh liệt của hạt nhân đã qua rồi (60 năm tròn, như chu kỳ dài hạn của nhà kinh tế Nga Kondratieff), nên đã mạnh dạn chuyển hướng đầu tư sang Năng lượng tái tạo.
Những nước không muốn trưng cầu dân ý, che đậy thông tin chính xác về ĐHN, sẽ làm mất giá trị và ý nghĩa của hai chữ dân chủ. Ở Pháp, nhờ sự tranh đấu vững mạnh của các tổ chức phi chính phủ (ONG), giai đoạn xấu xí này đã chấm dứt từ lâu.
Bài học đi trước thời đại của nước Áo
Nước Áo đã cho thế giới một bài học dân chủ có một không hai trong lĩnh vưc ĐHN, mà ít người biết đến. Từ 1972 đến 1977, nước này xây cất xong nhà máy ĐHN Zwentendorf (lò nước sôi BWR 730 MW), cách thủ đô Vienne 60 km, cạnh bờ sông Danube. Ngay sau đó, trong cuộc trưng cầu dân ý năm 1978 (tức trước sự cố Three Miles Island ở Mỹ năm 1979), số phiếu chống ĐHN thắng với tỷ số eo hẹp 50,5% ! Tuy vậy, chính phủ vẫn ra lệnh tuyệt đối cấm không cho nhà máy này vận hành ! Nó đã trở thành một Viện bảo tàng và cũng là một địa điểm đang sản xuất điện mặt trời ! Đáng phục hơn nữa là năm 1999, luật ghi rõ trong hiến pháp - Nước Áo không hạt nhân - được quốc hội đồng thanh biểu quyết.
Sau thảm họa Fukushima, tỷ lệ số dân Áo chống ĐHN vọt lên 80% và người cầm đầu nước này, Werner Faymann, đã long trọng đề nghị Cộng đồng Âu Châu nên từ bỏ ĐHN và đầu tư mạnh vào Năng lượng tái tạo.
Theo tôi, chỉ có Năng lượng tái tạo (không tốn tiền nhiên liệu, đừng bao giờ quên !) mới đem lại độc lập, hòa bình và dân chủ cho thế giới.
Mỗi lò hạt nhân sẽ làm ta kẹt ít nhất 50 năm để khai thác và 50 năm để tháo gỡ. Đó là chưa kể phải tiếp tục quản lý chất thải phóng xạ suốt hàng trăm thế kỉ liên tiếp!
Nếu một tai nạn lớn như thảm họa Tchernobyl hay Fukushima, xẩy ra trong số 14 lò, sẽ được xây cất ở các tỉnh Ninh Thuận, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Hà Tĩnh, thì lãnh thổ ta sẽ lâm nguy và bị cắt làm đôi, do phóng xạ bao trùm cả miền Trung. Dân chúng sẽ di tản ở đâu ? Chất thải phóng xạ giết đồng bào ngàn năm vẫn còn đó.
Ta đừng vội quên Fukushima. Chất độc phóng xạ tiếp tục tung hoành cả khu vực rộng lớn xấu số này. Hiện nay, Tepco đang gặp cơn khủng hoảng hết sức trầm trọng. Mỗi ngày Tepco tiếp tục đổ ra Thái Bình dương trên 300 tấn nước bị ô nhiễm ! Chính phủ Nhật đang hoang mang, vì những thùng chứa 200.000 tấn nước nhiễm phóng xạ đe dọa bị nứt. Vừa qua, 300 tấn nước rất độc hại đã thoát khỏi một thùng nước bị hỏng. Sự cố đã được nâng lên cấp số 3 trên thang INES (International Nuclear Event Scale). Tepco cũng như Rosatom của Nga đã nhiều lần bị chỉ trích về sự thiếu nghiêm túc và nói láo, ta cứ tin tưởng ở hai chữ an toàn của họ thì có ngày sẽ thất vọng và hối tiếc.
Nước Áo vô cùng sáng suốt đã hỏi ý kiến dân trước khi xẩy ra 3 biến cố khủng khiếp nhất : Three Miles Island, Tchernobyl và Fukushima.
Vì vận mệnh thiêng liêng của tổ quốc và sự sống còn của đồng bào, một lần nữa, tôi thiết tha đề nghị Chính phủ Việt Nam tổ chức gấp một cuộc trưng cầu dân ý, trước khi khởi công. Nếu không, những ai lấy quyết định hôm nay, ngày mai đâu còn đó mà chịu trách nhiệm với non sông ? ».
An toàn là đòi hỏi số một
Trở lại với chủ trương xây dựng một trung tâm hạt nhân tại Đà Lạt. Ngoài các mục tiêu nghiên cứu cơ bản và sản xuất các đồng vị phóng xạ phục vụ cho y tế và một số ngành kinh tế, dự án Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân Đà Lạt nằm trong chương trình đào tạo nhân lực cho kế hoạch phát triển ĐHN tại Việt Nam, trước mắt với việc xây dựng hai nhà máy hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận, với công nghệ và tín dụng của Nga và Nhật Bản, dự kiến sẽ bắt đầu cung cấp điện từ năm 2020. Việc khởi sự một trung tâm đào tạo nhân lực hạt nhân vào thời điểm sắp khởi công xây dựng nhà máy hạt nhân đầu tiên (năm 2014) cho thấy Việt Nam đang lúng túng trong chủ trương phát triển năng lượng hạt nhân, mà việc đào tạo vốn có những đòi hỏi rất cao. Một số nhà quản lý và chuyên gia trong nước cảnh báo, một mặt, Việt Nam chưa xây dựng xong chương trình đào tạo ở bậc đại học cho các ngành nghề trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử - với ước tính cần khoảng hơn 4.000 kỹ sư, chuyên viên… từ sau năm 2020 -, mặt khác, các ngành học này khó thu hút được sinh viên, đặc biệt các sinh viên có năng lực khá, giỏi.
Bên cạnh những ý kiến phê phán triệt để chủ trương phát triển ĐHN như của Giáo sự Nguyễn Khắc Nhân trong phần trình bày phía trên, tại Việt Nam, sau khi chương trình hạt nhân chính thức được thông qua, một số chuyên gia trước có quan điểm phản đối, nay chấp nhận chủ trương chính thức của Nhà nước, nhưng tiếp tục bảo vệ quan điểm : Để ĐHN không trở thành một tai họa, điều tiên quyết số một là phải đào tạo được một đội ngũ nhân lực đủ để tham gia xây dựng, vận hành và bảo đảm an toàn các nhà máy trong tương lai.
Chúng tôi xin giới thiệu với quý vị tiếng nói của Giáo sư Phạm Duy Hiển, nguyên viện phó Viện Năng lượng nguyên tử quốc gia, viện trưởng Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt, hiện là chủ tịch hội đồng khoa học cục Kiểm soát và an toàn bức xạ, hạt nhân Việt Nam.


Phỏng vấn với Giáo sư Phạm Duy Hiển
 
04/09/2013
 
 


Giáo sư Phạm Duy Hiển : « Sau tai nạn Fukushima, thì trên thế giới có tổng kết lại là tại sao nó xẩy ra. Thì người ta rút ra mấy cái kết luận như thế này : Cái an toàn của ĐHN nó không phải là tự trong máy móc thiết bị đã được cài sẵn, mà vấn đề là cái an toàn đó nó được thể hiện qua đội ngũ về chuyên môn cũng như về quản lý. Do đó cho nên, Việt Nam muốn làm ĐHN, thì như chúng tôi đã nói rất nhiều lần là cái công tác đào tạo con người là việc hết sức quan trọng. Mà tôi nghĩ rằng Nhà nước cũng đã quan tâm đến chuyện đó. Do đó cho nên, việc xây dựng cái trung tâm nghiên cứu hạt nhân, với Trung tâm nghiên cứu hạt nhân cái lò phản ứng công suất hơn 10 MW là nằm trong chủ trương ấy.
Hiện nay, Nhà nước, Quốc hội rất muốn là có ĐHN sau 2020, nhưng mà trên thực tế tiến độ đó là khó thực hiện được, bởi vì ngay đến bây giờ phía Việt Nam vẫn chưa nhận được những tài liệu thiết kế cần thiết, thậm chí những tài liệu kỹ thuật, luận chứng của các đối tác cũng chưa có. Là bởi vì, như tôi nói nhiều năm trước, việc làm ĐHN không đơn giản như thế, như khi ta quyết định xây dựng một nhà máy đóng giày… Đặc biệt sau vụ Fukushima, mọi người đều thấy rằng an toàn ĐHN là vấn đề rất lớn.
Nhân lực có trình độ cao không chỉ trong kỹ thuật mà cả trong quản lý
GS Phạm Duy Hiển : Cho nên không thể làm mà đốt cháy giai đoạn được. Thực chất vấn đề này chúng tôi đã dự đoán trước từ nhiều năm, thậm chí từ cách đây 10 năm. Thế và cũng căn cứ vào tình hình chung ở rất nhiều nước trên thế giới, nói chung trong thời gian những năm gần đây, có lẽ loại trừ Trung Quốc là một nước có lẽ cũng đặc biệt, còn tất cả các nước khác làm ĐHN đều trễ tiến độ, so với lại dự kiến ban đầu, thậm chí trễ rất nhiều. Tất cả đều là do chuyện con người bây giờ, người ta lo cho chuyện an toàn, không thể chấp nhận, không thể bỏ qua bất cứ sai sót nào. Và cái đó nó cũng đặt ra một thách thức cho Việt Nam. Là muốn làm được như vậy, thì phải có đội ngũ, phải có những người am hiểu, chứ không phải lúc nào cũng thuê nước ngoài được cả.
Thế thì trở lại vấn đề nhân lực cho Việt Nam. Nhân lực có trình độ cao không phải chỉ trong lĩnh vực học thuật, chuyên môn, kỹ thuật, mà còn cả về quản lý, lo lắng cho công tác an toàn. Và việc chỉ đạo, lãnh đạo từ phía cấp cao của Nhà nước. Chúng ta thấy, như vụ Fukushima hiện nay. Ngay vụ rò rỉ phóng xạ, Thủ tướng chính phủ phải đứng ra giải quyết.
Đội ngũ nhân lực chưa sẵn sàng thì chưa thể xây dựng và vận hành nhà máy ĐHN
GS Phạm Duy Hiển : Bây giờ gần đây nói thêm, cũng có chuyện là trong nước cũng có chính sách là tuyên truyền cho người dân biết về ĐHN. Nhưng mà các nước người ta tổng kết về tuyên truyền như thế này : Anh tuyên truyền cho ĐHN, thì anh không thể nói được là ĐHN là an toàn, vì nó không đúng nữa rồi. Khắp nơi nó xẩy ra chuyện này, chuyện khác, nhất là vụ Fukushima. Tuyên truyền (thực chất) cho ĐHN thì phải nói như thế này : ''Bà con hãy tin tưởng vào chúng tôi ! Chúng tôi sẽ cố gắng làm cho ĐHN an toàn đến mức có thể được''. Đấy là câu tổng kết mà tôi cho là rất có giá trị.
Như vậy có nghĩa là, thực chất mọi người phải làm thế nào để cho nó an toàn, và tuyên truyền có nghĩa là thể hiện cho đồng bào, nhân dân thấy là chúng tôi đã cố gắng hết sức để làm cho nó an toàn. Đó là tình hình của Việt Nam ta hiện nay, khi đã có quyết định là làm ĐHN, thì có lẽ cách tốt nhất là phải nói như vậy.
Mà nói như vậy có nghĩa là phải có hành động. Có hành động là mọi biện pháp để có được đội ngũ bảo đảm an toàn cho ĐHN. Tôi nói với tư cách của một người được giao nhiệm vụ làm ngành hạt nhân này từ 35 năm nay ở trong nước. Trước đây tôi không có nhất trí với việc làm sớm và làm ồ ạt ĐHN, nhưng bây giờ một khi chính phủ đã quyết, thì chúng tôi phải nói rất mạnh đến vấn đề là nhân lực của ta chưa thật sẵn sàng và phải hết sức tập trung vào đào tạo được nhân lực đó. Và chừng nào đội ngũ nhân lực đó mà chưa sẵn sàng, thì chưa có thể làm, chưa có thể cho vận hành, xây dựng nhà máy ĐHN được.
----
Trong nhiều năm, trước khi được Quốc hội thông qua, chương trình ĐHN của Việt Nam bị nhiều ý kiến phê phán dữ dội của các chuyên gia trong và ngoài nước, về mặt nguyên tắc. Sau khi đã trở thành một chủ trương chính thức tại Việt Nam vào năm 2009, chương trình phát triển ĐHN tiếp tục bị chỉ trích trong vận hành cụ thể, đặc biệt sau khi giới chuyên gia thu nhận được rất nhiều bài học đắt giá về những sai lầm của con người trong việc quản lý phóng xạ sau thảm họa Fukushima. Sự lúng túng của chính phủ trong việc thực hiện chương trình phát triển ĐHN như dự kiến là một dịp để đặt lại vấn đề : Trong bối cảnh tổng mức tiêu thụ điện toàn quốc thấp hơn nhiều so với dự kiến, liệu việc phát triển cấp tốc năng lượng hạt nhân có cần thiết ? Bên cạnh đó, nếu tổ chức được việc tiết kiệm điện thực sự hiệu quả và kiên quyết phát triển mạnh các loại năng lượng tái tạo, liệu Việt Nam có thể thu hẹp quy mô của ĐHN ?
Để có cơ sở đưa ra được những câu trả lời thỏa đáng cho những vấn đề kể trên, nhiều nhà khoa học cho rằng cần phải có những tính toán về dự báo tiêu thụ điện và phương hướng tiết kiệm điện, phát triển các năng lượng xanh mang tính minh bạch và khách quan hơn hiện nay. 
Các bài liên quan
Giáo sư Phạm Duy Hiển: Việt Nam cần xét lại chính sách phát triển điện hạt nhân
Việt Nam nên dừng chương trình điện hạt nhân
Kiểm soát hiểm họa hạt nhân : Các câu hỏi từ khủng hoảng Fukushima
Phóng xạ hạt nhân tác động thế nào đến sức khỏe ?



Về chủ trương làm đường điện 750 kV tại Ninh Thuận
GS Nguyễn Khắc Nhẫn : Tôi không rõ ai đề xướng điện áp 750 kV (con số tiêu chuẩn là 765 kV). Thật hết sức vô lý !
Trên lý thuyết, khi đường dây dài quá 700 km hay 800 km, dùng điện siêu áp (ultra haute tension) 750 kV hay điện một chiều (courant continu) cao thế là phải.
Đường dây Bắc Nam của ta dài gần 1.500 km, xây dựng vào năm 1992, dùng điện xoay chiều 500 kV. Sở dĩ không dùng điện một chiều là vì dọc đường phải cung cấp điện cho nhiều thành phố, qua các trạm biến thế. Lúc bấy giờ ta không dùng 750 kV vì điện áp cao nhất của lưới điện quốc gia là 220 kV. Từ con số này vọt ngay lên 750 kV thì rất bất tiện cho việc khai thác. 
Từ các nhà máy điện hạt nhân ở miền Trung truyền tải đến lưới điện quốc gia (220 kV hay 500 kV) khoảng cách chẳng là bao, đâu cần phải dùng siêu điện áp 750 kV làm gì, tốn kém vô ích.
Không phải muốn tăng mức điện áp lúc nào cũng được ! Nhiều người tưởng lầm rằng điện áp hay điện thế (U) tăng cùng tỷ lệ với công suất điện (P), vì thế khi có nhiều nhà máy điện với công suất lớn, thì phải tăng mức điện thế theo ngay. Nhưng trên thực tế, điện thế U tỷ lệ với √ P chứ không phải với P, tức là mức tăng điện áp chậm hơn rất nhiều so với mức tăng công suất.
Nga đã sử dụng điện áp 750 kV từ lâu vì đất rộng và nhu cầu điện mênh mông. Hay có chuyên gia ngoại quốc nào đây quảng cáo láo để bán trang thiết bị cho ta ?
Điều này cũng dễ hiểu thôi vì thị trường hạt nhân đang xuống dốc mạnh. Nhiều nước, đã lỡ đặt lò, sau Fukushima, rút lui có trật tự. Chương trình khuếch trương điện lực của Nhật cũng có dự kiến sẽ xây cất thêm 14 lò trước thảm họa. Tội gì mà không bán hàng tồn kho cho Việt Nam ?
Lúc xưa, tôi phải tranh đấu mạnh với công ty Nippon Koei nên họ mới chịu trang bị đường dây Danhim Sàigòn dài 257 km, với điện áp 220 kV thay vì 154 kV. Lý do là họ không làm đúng kỹ thuật và tôi cũng nghĩ rằng họ muốn bán thiết bị tồn kho, vì điện áp 154 kV đã lỗi thời !
Đầu những năm 1970, các kỹ sư EDF vì quá lạc quan, cũng đã có sai lầm trong dự báo chiến lược như ta. Họ đã tuyên bố rằng đến năm 2000 điện áp cao nhất của lưới điện EDF là 750 kV và tổng sản lượng điện của Pháp là 1.000 TWh !
Sau cơn khủng hoảng dầu mỏ đầu tiên năm 1973, nhờ kế hoạch tiết kiệm năng lượng, mức tiêu thụ đã hạ thấp nhanh. Từ nhiều năm nay, tổng sản lượng điện của Pháp vẫn giữ con số 500 TWh và điện áp cao nhất 400 kV vẫn không thay đổi.
Có kịch bản khuyến khích khai thác triệt để Năng lượng tái tạo, tiết kiệm và tăng gia hiệu quả năng lượng để hạ tổng sản lượng điện Pháp xuống 400 TWh !
Ta nên hết sức thận trọng, cần phải nghiên cứu, phân tích tỉ mỉ, không nên tung ra những con số thiếu chính xác, gây ra những lỗi lầm đáng tiếc trong việc kiến thiết quốc gia.

 






Tuesday, September 3, 2013

Ôi trời ơi! TEPCO giãi quyết nạn rỏ rỉ nước nhiễm xạ tại Fukushima theo kiểu “bắt cóc bỏ dĩa” - thấy đâu đánh đó

http://danlambaovn.blogspot.com.au/2013/09/oi-troi-oi-tap-oan-ien-hat-nhan-nhat.html#more

http://208.83.223.238/doc-gia-viet/oi-troi-oi-tap-doan-dien-hat-nhan-nhat-tepco-giai-quyet-nan-ro-ri-nuoc-nhiem-xa-tai-fukushima-theo-kieu-bat-coc-bo-dia-thay-dau-danh-do/

Ôi trời ơi! TEPCO giãi quyết nạn rỏ rỉ nước nhiễm xạ tại Fukushima theo kiểu “bắt cóc bỏ dĩa” - thấy đâu đánh đó
Nguyễn Hùng, Trần Hoài Nam (Danlambao) - Đảng và nhà nước Việt Nam giao cho Bộ Công Nghiệp chỉ đạo cùng với Tập đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN) soạn thảo kế hoạch khả thi và tiến hành thực hiện dự án điện hạt nhân tại Ninh Thuận và tiến tới cho cả nước. Trước đây, xuyên qua lobby của cả chính phủ Nhật và tập đoàn điện lực Tokyo (TEPCO), đảng và nhà nước Việt Nam giao cho tập đoàn TEPCO cố vấn dự án điện hạt nhân cùng huấn luyện kỹ thuật vận hành nhà máy chuẩn bị cho nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận.


Với nhiều chục năm kinh nghiệm về vận hành và giải quyết chất thải phóng xạ do các lò phản ứng hạt nhân tạo ra, tưởng như việc chọn TEPCO làm chuyên gia cố vấn cũng là việc hợp lý dù cho nước Nhật đã quyết định ngưng xây dựng thêm nhà máy điện hạt nhân tại Nhật Bản từ khi xảy ra thảm họa hạt nhân tại Fukushima vào năm 2011.

Với một tập đoàn to lớn và tự cho mình dày dạn kinh nghiệm về lò phản ứng hạt nhân thì ai ai cũng nghỉ rằng họ có đủ trình độ và kỹ thuật và nhân lực giãi quyết tốt nhất những hậu quả ô nhiễm phóng xạ của thảm họa hạt nhân tại Fukushima. Nhưng qua những vụ đổ bể mới đây chỉ về vấn nạn nước nhiễm xạ cao bị rò rì với số lượng đáng kể ra chung quanh khu vực nhà máy và chảy ra vùng biển xung quanh vùng Fukushima gây ô nhiễm phóng xạ cho vùng biển rộng lớn xung quanh nước Nhật Bản vừa bị Cơ quan kiểm tra hạt nhân của chính phủ Nhật phanh phui thì cả nước Nhật và thế giới mới vỡ lẽ rằng TEPCO là tập đoàn không ra gì trong cách thức giãi quyết nguồn nước chứa đầy chất độc phóng xạ tại khu vực nhà máy điện hạt nhân bị hư hại Fukushima. Một vị Bộ Trưởng Nhật đặc trách về thảm họa Fukushima đã thẳng thừng tuyên bố rằng TEPCO đã giải quyết tình trạng ô nhiễm phóng xạ tại Fukushima không ra làm sao, không nên thân nên hình, giải quyết ô nhiễm phóng xạ theo kiểu “bắt cóc bỏ dĩa”, thấy đâu đánh đó, không có bài bản gì cả (like whack-a-mole).

Ngay tại Nhật mà đã như vậy thì chúng ta nghĩ lại cho trường hợp nếu có một nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam bị tai nạn tương tự mà càng lo sốt vó cho tương lai của đất nước và dân tộc mình, không sớm thì muộn cả nước sẽ bị đại họa của tai nạn nóng chảy lò phản ứng hạt nhân. Và khi đó cả nước sẽ rơi vào địa ngục phóng xạ kéo theo là đại nạn diệt vong.

Các vị lãnh đạo trong bộ chính trị đảng cộng sản Việt Nam phải gạt sang một bên quan điểm “còn đảng còn mình”, không thể chỉ lo cho lợi ích cá nhân trước mắt cho thế hệ này của đảng cộng sản Việt Nam, mà phải công tâm suy nghĩ lại về những hậu quả không lường gây ra từ một thảm họa hạt nhân mà con cháu chúng ta - luôn con cháu các vị và rất nhiều đảng viên đảng cộng sản khác - sẽ gánh chịu muôn đời vạn kiếp một khi có thảm họa hạt nhân.

Các vị học giả, trí thức nhất là các vị chuyên gia hạt nhân Việt Nam uy tín trong và ngoài nước không thể nào thờ ơ và có cái nhìn thụ động buông tay theo phong cách “có nhà nước lo” mà cần phải tích cực lên tiếng và có hành động cụ thể chống lại việc làm quá sức tai hại này. Các vị là những người “đầu tàu” của nền khoa học kỹ thuật Việt Nam, được toàn dân tin cậy và nương tựa nên không thể lẫn tránh trách nhiệm của mình trước một vấn đề vô cùng hệ trọng trực tiếp ảnh hưởng đến sự sống còn của cả dân tộc- điện hạt nhân.

Mọi người chúng ta cùng nhau xăn tay đóng góp sức mình đấu tranh chống lại các dự án điện hạt nhân, ra sức thuyết phục các cấp lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam ngưng lại dự án nhà máy điện hạt nhân để tránh một tình trạng đã rồi và không còn lối thoát cho cả nước cho nhiều thế hệ con cháu chúng ta sau này.

Mời tất cả chúng ta đọc qua bài lược dịch của bài tường thuật dưới đây của hảng thông tấn AFP viết về cách giãi quyết thảm họa hạt nhân ngay tại Nhật Bản, một nước có trình độ khoa học kỹ thuật, tiềm năng và sức mạnh của nền công kỹ nghệ hàng đầu thế giới để từ đó suy nghiệm lại tình trạng của nước mình bây giờ và trăm năm sau này.

Ngày 04/09/2013



*

Bộ trưởng Nhật bản ví von - Fukushima xử lý nước nhiễm chất phóng xạ như “hành động bắt cóc bỏ dĩa” - thấy đâu đánh đó.

Nhóm phóng viên AFP tường thuật

Tokyo (AFP) 26 tháng 8 năm 2013


Cách giải quyết của TEPCO với nước nhiễm xạ tại khu vực nhà mày điện hạt nhân bị hư hại tại Fukushima đã được ví như "hành động bắt cóc bỏ dĩa", một bộ trưởng Nhật Bản cho biết như vậy vào hôm thứ Hai sau khi ông đến thăm nhà máy bị tàn phá này. Tại khu vực nhà máy, ông cho hay rằng chính phủ Nhật Bản cam két sẽ đẩy mạnh sự tham gia của chính quyền.

Các lời phê phán ​​đầy màu mè đã xảy ra sau khi 300 tấn nước nhiễm phóng xạ độc hại bị phát hiện đã rò rỉ từ một trong hàng trăm bồn lưu trữ nước bị nhiễm xạ cao độ được sử dụng để làm mát các lò phản ứng hạt nhân bị hư hại tại nhà máy.

"Liên quan đến công tác xử lý nước nhiễm xạ của TEPCO, chúng đã được ông Bộ trưởng Công Nghiệp Toshhmitsu Motegi ví von như “hành động bắt cóc bỏ dĩa” khi so sánh hành động của tập đoàn TEPCO với một trò chơi tại hội chợ trong đó người chơi đập vào những vật bật lên một cách ngẫu nhiên từ các lỗ.

Ông nói "Từ giờ trở đi chính phủ sẽ đóng một vai trò lớn hơn".

Chuyến đi của ông Motegi, người đang đề cập đến phản ứng vội vã “như bắt cóc bỏ dĩa” của TEPCO khi có các sự kiện xảy ra hơn là lập ra kế hoạch trước, được thực hiện giữa lúc có việc gia tăng lời kêu gọi chính phủ phải nhận lấy trách nhiệm thu dọn tại nhà máy hạt nhân bị hư hại.

Các nhà phê bình đã cáo buộc TEPCO (Tokyo Electric Power Co) không có khả năng đối phó với khối lượng lớn - và ngày càng tăng - nước nhiễm xạ tại khu vực nhà máy điện hạt nhân bị hư hại.

Vụ rò rỉ hôm tuần trước được cho là một tai nạn riêng biệt nghiêm trọng nhất kể từ khi các lò phản ứng hạt nhân của nhà máy bị nóng chảy trong thảm họa hạt nhân vào tháng 3/2011 sau khi bị thiệt hại bởi một trận động đất và sóng thần.

Vào đầu tháng Tám, Thủ tướng Shinzo Abe mô tả là "khẩn cấp" về cuộc chiến đấu ngăn chặn nước bị nhiễm xạ chảy thoát vào đại dương.

Chánh văn phòng nội các, ông Yoshihide Suga, cho biết tại Tokyo rằng Thủ tướng Abe đã ra lệnh cho Bộ trưởng Công nghiệp dùng "mọi biện pháp có thể ", bao gồm cả việc sử dụng Quỹ dự phòng từ ngân sách quốc gia.

"Vụ rò rỉ nước nhiễm xạ từ các bồn chứa là vô cùng đáng tiếc, " ông Suga nói tại một cuộc họp báo. "Thất bại trong việc quản lý các bồn chứa nước nhiễm xạ chính là một vấn đề lớn."

"Về phía chính phủ, chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì chúng tôi có thể làm gì để giải quyết vấn đề này."

Các nhân viên thanh tra của Cơ quan giám sát hạt nhân của Nhật Bản đã đi xem xét nhà máy Fukushima hôm thứ Sáu, họ tuyên bố việc trữ nước nhiễm xạ tại khu vực này là việc làm "cẩu thả".

Hôm thứ Bảy, TEPCO cho biết chiếc bồn chứa xì nước nhiễm xạ là một trong ba bồn trước đó đã được di dời khỏi vị trí ban đầu của chúng vì nền bị lún.

TEPCO vẫn chưa xác định chính xác nguyên nhân gây ra vấn đề rò rỉ tại bồn chứa đầu tiên, nhưng vào cuối tuần họ đã bắt đầu rút cạn những bồn chứa khác mà chúng đã được di chuyển cùng lúc với bồn đầu tiên bị rò rỉ trong năm 2011.

Vào ngày Chủ Nhật, Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida thăm Chernobyl ở Ukraine, khu vực xảy ra thảm họa hạt nhân năm 1986, và dự kiến ​​tổ chức hội đàm với nhân vật đồng cấp Ukraina vào ngày thứ Hai.

Ông Kishida hy vọng sẽ chia sẻ kinh nghiệm trong việc khắc phục hậu quả của những thảm họa hạt nhân, một phát ngôn viên chính phủ Nhật Bản cho biết.

Hơn hai năm sau khi thảm họa xảy ra tại Fukushima, TEPCO tiếp tục đấu tranh với công việc làm sạch phóng xạ, một dự án dự kiến ​​sẽ mất khoảng bốn thập niên.

Một danh mục các rủi ro, thường kèm theo việc họ không muốn công khai thừa nhận để khỏi phải tiết lộ mức độ nguy hiểm của vấn đề, đang dẫn đến một loạt cảnh báo ngày càng tăng của nhu cầu cần cho các chuyên gia nước ngoài tham gia và kiểm soát các hoạt động giãi quyết nhiễm xạ.

Trong khi không ai được chính thức ghi nhận là đã bị chết do kết quả trực tiếp của bức xạ hạt nhân bị thoát ra bởi tai nạn nóng chảy lò phản ứng hạt nhân, dân chúng trong các khu vực rộng lớn xung quanh nhà máy điện hạt nhân đã phải được sơ tán.

Hàng chục ngàn người vẫn không thể trở về nhà của họ vì các nhà khoa học cảnh báo một số khu vực có thể sẽ bị bỏ hoang vĩnh viễn và con người không còn có thể sinh sống được.

Nguồn bài phóng sự:

 
Fukushima water handling ‘like whack-a-mole’: ministerby Staff Writers
Tokyo (AFP) Aug 26, 2013


TEPCO’s handling of radioactive water at Fukushima has been like “whack-a-mole”, a minister said Monday after visiting the battered plant, pledging Japan’s government would step up its involvement at the site.
The colourful comments come after 300 tonnes of toxic liquid was found to have leaked from one of the hundreds of tanks storing heavily polluted water used to cool broken reactors at the plant.
“With regard to TEPCO’s handling of contaminated water, it has been just like whack-a-mole,” said industry minister Toshimitsu Motegi, in reference to the anarchic fairground game in which players bash creatures that pop up from random holes.
“From now on, the government will play a greater role,” he said.
The trip by Motegi, who was apparently referring to TEPCO’s hurried response to events rather than planning ahead, comes amid growing calls for the government to take charge of the clean-up at the plant.
Critics accuse TEPCO (Tokyo Electric Power Co) of being incapable of dealing with the vast — and growing — volumes of radioactive water at the site.
Last week’s leak was dubbed the most serious single incident since the plant went into meltdown in March 2011 after being hit by a quake and tsunami.
Prime Minister Shinzo Abe in early August described as “urgent” the battle to stop contaminated water escaping into the ocean.
Chief Cabinet Secretary Yoshihide Suga said in Tokyo that Abe had ordered his industry minister to take “every possible measure”, including the use of reserve funds from the national budget.
“The leak of contaminated water from the tank was extremely regrettable,” Suga told a news conference. “Failing to manage tanks properly is a big problem.”
“As a government, we will do whatever we can do to resolve the problem.”
Inspectors from Japan’s nuclear watchdog who toured the plant Friday declared water storage at the site was “sloppy”.
TEPCO said Saturday the tank that sprang a leak was one of three to have been relocated from its original spot because of subsidence.
The utility has not yet pinpointed the reason for the problem with the first tank, but at the weekend began emptying the other tanks that were moved with it in 2011.
On Sunday Japanese Foreign Minister Fumio Kishida visited Chernobyl in Ukraine, the site of a 1986 nuclear disaster, and was due to hold talks with his Ukrainian counterpart on Monday.
Kishida hopes to share experience in overcoming the consequences of nuclear disasters, a spokesperson said.
More than two years after the disaster at Fukushima, TEPCO continues to struggle with the clean-up, a project expected to take around four decades.
A catalogue of mishaps, often accompanied by a perceived unwillingness publicly to reveal the extent of problems, is leading to a growing chorus warning of the need for outside experts to step in and take control of the operation.
While no one is officially recorded as having died as a direct result of the radiation released by the meltdowns, large areas around the plant had to be evacuated.
Tens of thousands of people are still unable to return to their homes, with scientists warning some areas may have to be abandoned for human habitation.